1716 
vermeerdering van het aantal setae en door de vorming van grootere 
of kleinere chitineplaatjes, die soms vele setae dragen, en door Fracker 
chalazae genoemd worden. Hij meent ^p. 136), dal zij niet met de 
primaire setae overeenkomen, maar hierin vergist hij zich. Ik heb 
mij kunnen overtuigen, dat nog na de 3e en soms na de 4e ver- 
velling de primaire setae duidelijk te onderscheiden zijn van de 
secundaire. Dat de pop- en imaginale teekening met deze primaire 
overeenkomt, is door J. F. v. Bemmei.en gevonden. Hierbij treedt 
zelfs naast die pigmentvlekken, die teruggebracht kunnen worden tot 
de primaire setae, ook een vlek op, overeenkomend met s. dorsola- 
teralis (zie p. 1723). 
De Papilioniden stonden mij niet in hun eersten instar ten dienste. 
Uit de teekeningen van Grüber (1884) kan men zien, dat o. a. bij 
Papilio philenor instar I, eenvoudige setae voorkomen, gerangschikt 
volgens type I. Bij de verdere instars, en bij andere species reeds 
tijdens instar I, veranderen zij in verrucae, die bij de opvolgende 
verveningen steeds ingewikkelder worden. Bij P. ajax zijn de setae 
aan het eind vorksgewijs vertakt, juist als W. Müller voor ver- 
schillende Vanessiden, en Sharp voor enkele Pieriden opgeeft. Seta 
dorsalis verdwijnt in de ontogenie het eerst, later volgen alle 
andere setae. 
Op niet gepubliceerde teekeningen van Prof. J. F. van Bemmelen, 
naar exemplaren van Papilio podalirius uit de collectie Kallenbach, 
zag ik, dat de pigmentvlekken van de volwassen rups in een bepaald 
patroon gerangschikt zijn. Zij komen m.i. overeen met s. dorsalis, 
suprastigmalis, subdorsalis superior en inferior, pi-o-, post- en infra- 
stigmalis. Opmerkelijk is het voorkomen van subd. inf. en prostigm., 
die ik niet op de figuren van instar I vond. Op de pop van Papilio 
machaon (fig. van J. F. v. Bemmelen 1912) is een tuberkel op de plaats 
van verruca dorsalis. Tusschen het stigma en dezen tuberkel zijn 
twee vlekken, die dus overeenkomen met v. dorsolateralis en supra- 
stigmalis. Ook hier komt dus op de pop een dorsolateralis voor, die 
op het abdomen der rups niet ontwikkeld is. Verder zijn op de pop 
vlekken overeenkomend met v. prostigmalis, poststigmalis, basalis 
ant. 'en post. en vaak pedalis. 
Samenvattend kan ik zeggen, dat bij de tijdens instar 
I, type I voorkomt op het abdomen. Het patroon wordt steeds inge- 
wikkelder door de vorming van verrucae, scoli of chalazae, of wel 
er komt een homogene verspreiding der setae tot stand, of de setae 
verdwijnen. In alle gevallen komt bij de pop het primitieve patroon 
weer te voorschijn, vermeerderd met een dorsolaterale vlek, ook op 
het abdomen (zie p. 1718). 
i 
