1728 
door het openen van allerlei nieuwe en onverwachte perspectieven, 
welke de lust tot onderzoek in zoo hooge mate kunnen prikkelen. Ik 
geloof dan ook de nagedachtenis van onzen grooten embrjoloog niet 
beter te kunnen eeren, dan door ook bij hem geen kritiek te sparen 
en niet terug te schrikken voor nieuwe hypothesen, indien ik ver- 
meen, dat deze bevi-uchtend kunnen werken op het onderzoek. 
Over de boven vermelde beschouwingen zou ik dan de volgende 
opmerkingen in het midden willen brengen : 
1". De sub 1 medegedeelde praemisse zou zeer juist zijn, indien 
de amnionholte in jonge stadiën bij Zoogdieren als beschermend 
waterkussen dienst deed. Dit is echter geenszins het geval. Het 
omhullende waterkussen wordt bij jeugdige Zoogdier-embryonen ge- 
leverd door wat wij, voorloopig met den naam van trophoblastblaas 
willen aanduiden en het primitieve amnion (archamnion Resink) is 
slechts een middel om de embryonaalknobbel in dit beschuttende 
waterkussen te doen dalen. Ik ben dus met Resink^) geneigd om de 
amnionvorming door entj'pie, hetzij dat deze zich als holle insluiping, 
hetzij dat zij zich als massieve inwoekering, waarin later een holte 
ontstaat, voordoet, als primitief te beschouwen. Ik zal later op dit 
punt terugkomen. 
2". Hoewel ik met Hubrecht van meening ben, dat het trophoblast 
bij de amniogenesis een zeer belangrijke rol speelt, kan ik niet met 
hem meegaan, waar hij van oordeel is, dat dit orgaan reeds bij 
Anamnia als larve-hulsel aanwezig zou zijn en dat het speciaal bij 
Amphibiën-larven door de zoogen. deklaag van de epidermis gere- 
presenteerd zou worden. In zijn latere publicaties^) is Hubrecht 
wel is waar veel gereserveerder in de waardeering van de beteekenis 
der deklaag, maar niettemin stelt hij voor de Vertebrata, op grond 
van het al of niet aanwezig zijn der deklaag, in Choriata (alle Verte- 
brata met uitzondering der Cydostomata en Seladdi) en Adioria 
[Cydostomata en Sdadiii) te verdoelen. Ik acht mij dus wel ge- 
rechtigd op dit punt ook nu nog eenige kritiek uit te oefenen. 
Natuurlijk moet het trophoblast uit de buitenste ektodermale be- 
kleeding van larve of embryo der Anamnia ontstaan zijn en is het 
dus potentieel daarin aanwezig, maar dit is iets geheel anders dan 
de opvatting, dat de deklaag, zooals die zich vooral bij Anuren- 
larven voordoet, een afzonderlijk orgaan, een rudimentair (= achter- 
b Zie: A. J. Resink. Die StammentwicMung der embryonalen Organe. Tijdschr. 
Nederl. Dierk. Ver. D. Vllf, afl. 3, 1903. 
3) Zie vooral : A. A. W. Hubrecht. Ontogenetic phenomena in Mammals and 
their hearing on our Interpretation of the Phylogeny of the Vertebrates. Quart. 
Journ. Mier. Sci. Vol. 53, 1908, p. 81 — 83. 
