1731 
De eerste figuur der plaat stelt een geschematiseerde mediaancoupe 
door het embryo van een dezer vormen voor. De dooier is volkomen 
verdeeld in grootere en kleinere cellen, die zonder grens in het 
eigenlijke darmepitheel overgaan. Hij is reeds overal door een dunne 
epidermislaag bedekt, terwijl de omgroeiing door het mesoderm, 
die in hoofdzaak van de achterzijde uit door middel van het ventrale 
mesoderm plaats vindt, nog niet voltooid is, zoodat niet alleen de 
onderzijde, maar ook de geheele voorzijde, welke den voorwand der 
leverbocht vormt, mesodermvrij is. Laatstgenoemd mesodermvrij 
veld doet zich voor als een sikkelvormige plaat, welke in jonge 
stadiën den hersenaanleg aan de voorzijde omvat. Ik heb daarvoor 
den naam entodermale terminaalplaat of praecerebraalplaat inge- 
voerd, maar in dit verband wil ik liever in aansluiting met Ishikawa 
den naam proamnionveld gebruiken. De reden, dat dit veld zoo 
lang mesodermvrij blijfr, moet in hoofdzaak in de groeiverhoudingen 
van dit kiemblad gezocht worden, maar wellicht is daarvoor een 
nog onbekende, morphologische oorzaak aanwezig. De achterzijde 
van den dooier heeft n.1. een eigen mesodermvorrnend centrum, 
het reeds boven genoemde ventrale mesoderm. Dit ontstaat op eenigs- 
zins andere wijze dan het rompmesoderm, is daarvan min of meer 
onafhankelijk en bezit niet volkomen dezelfde eigenschappen.^) De 
voorzijde van den dooier wordt voor een deel van den kop, resp. 
van het pericard uit van mesoderm voorzien, maar het ventrale 
mesoderm is de hoofdbron, zoodat zij eerst een mesoderrnbekleeding 
krijgt, wanneer de verdere deelen van embryo en dooierzak reeds 
lang in het bezit daarvan zijn. Wat echter de reden voor het ontstaan 
van het proamnionveld ook wezen moge, wij zullen in dit opstel het 
voorkomen daarvan bij embryonen van primitieve Amphibiën zonder 
verdere verklaring aannemen. 
Vragen wij ons nu af, welke veranderingen het embryo der Am- 
phibiën ondergaat, indien de eieren niet in het water gelegd worden, 
en dus het vrije larve-leven verkort wordt of geheet komt te 
1) Ishikawa. Die Entwicklung der ausseren Körperform des Riesensalamanders. 
Mitt. d. deutsche Ges. f. Natur- u. Völkerkunde Ostas. Bd. XI, T. Üi, Tokyo, 1908. 
2) Het ventrale mesoderm ontstaat niet als een epiblastwoekering (dorsaalplaat) 
op een plaats, waar ektoderm en mesoderm in elkaar overgaan (dorsale somato- 
poruslip) zooals hel rompmesoderm, maar het groeit uit aan de ventrale zijde van 
den somatoporus waar ektoderm en dooiercellen direkt in elkaar overgaan, terwijl 
het hij het omgroeien van den dooier waarschijnlijk door delaminatie van dooier- 
cellen in omvang toeneemt. Verder is het nooit gesegmenteerd. Het herinnert dus 
in zijn wijze van ontstaan en zijn eigenschappen meer aan het kopmesoderm 
^protochordaalplaat en voorste kopmesoderm). Ik zal later op de groote heteekenis 
van hel ventrale mesoderm in de kiemhlaas der Zoogdieren nog terugkomen. 
