1734 
pleit, dat het dooier-orgaan bij dooierrijke Amphibieneieren eo ipso 
vaatrijk is, aangezien de bloed vorming op den dooier plaats vindt 
(zie fig. 1) en deze vaten buitendien een belangrijke rol spelen bij 
de resorbtie en het vervoer van het dooiermateriaal. Dit respiratie- 
orgaan zal natuurlijk eveneens een sterke neiging vertonnen tot 
volume- en oppervlakte-vergrooting, iets waarbij de weinig plastische 
dooiercellen remmend zullen werken. Het gevolg moet zijn, dat het 
somatische blad zich van den eigenlijken dooier zal losmaken, een 
deel der vaten meenemen en nu verder grootendeels voor de adem- 
haling zorg dragen, terwijl de haemopoiesis en de dooierresorbtie 
uitsluitend door het splanchnische blad zullen blijven geschieden. 
Eenmaal bevrijd van het remmende dooierorgaan, zal dit pneumato- 
blast sterk in omvang toenemen 'en zal het zijn oppervlakte door 
plooivorming of oppervlakkige woekeringen (vlokken) trachten te 
vergrooten, terwijl zich tusschen den eigenlijken dooierzak met zijne 
splanchnische mesodermbekleeding en het somatische blad een met 
vloeistof gevulde holte zal vormen : het exocoeloma. Natuurlijk zal 
ook in dit geval naast de respiratorische de nutritieve functie 
(resorbtie der geleihnlsels) van belang zijn en kunnen wij dus 
dadelijk van een diplotrophoblast spreken, want aan dit morpho- 
logische begrip beantwoordt dit orgaan ten volle. 
De evolutie zal evenwel verder gaan: na de resorbtie der tertiaire 
eihulsels wordt de osmotische uitwisseling van gassen en opgeloste 
stoffen tusschen moederlijk en foetaal bloed mogelijk en deze uit- 
wisseling zal veel intensiever zijn, dan die tusschen eileidervocht 
resp. -atmosfeer en foetaal bloed, welke laatste door de tertiaire 
eihulsels en het vocht van de eikamer heen moest geschieden. Er 
zal nu een neiging bestaan om het voor het embryo zoo voordeelige 
contact tusschen het diplotrophoblast en den eileider- (resp. uterus-) 
wand zoo vroeg mogelijk tot stand te brengen. De afsplitsing van 
het respiratorische embryonaal aanhangsel zal dus vervroegd wor- 
den en de tertiaire eivliezen zullen de tendentie vertonnen achter- 
drukken, omdat deze het bondig.st is, zonder daarom de Neo-Lamarckistische 
verklaringswijze volkomen te aanvaarden. 
1) De mesodermbekleeding van het diplotrophoblast wordt natuurlijk door het 
ventrale mesoderm geleverd, dat derhalve nu ook voortijdig gevormd zal worden. 
Bij enkele Zoogdiergroepen (o.a. bij Primates) geschiedt dit, voordat er in de 
rompstreek kwestie van mesodermvorming is (zie voor de theoretische beteekenis 
van dit verschijnsel Schlater. Anat. Anz. Bd. 30 en 31, 1907). Nog meer ver- 
vroegd is de aanleg van de mesodermale vruchtwandbekleeding bij sommige poly- 
embryonale kiemblazen van Gordeldieren, waar een uit trophoblast en mesoderm 
bestaande vruchtblaas aanwezig is, voordat men den aanleg der afzonderlijke em- 
bryonaalschilden onderscheiden kan (zie Patterson. Anat. Anz. Bd. 41, 1912). 
