1746 
ophangdraad ontspannen wordt, terwijl het ophalen van de slede 
het schommelende stelsel weer vrij maakt. 
Aan de plaat F hangen twee haakjes, waaraan de buis ge- 
haakt kan worden door middel van een band met oogjes. Door de 
buis aan te haken en de slede op te schuiven, kan het schommelende 
systeem tot voorbij S uit de kap worden gehaald ; den ring door 
een ondei'geschoven plaatje steunende, kan men dan den draad los- 
schroeven en den eylinder C door een anderen vervangen; of wel 
nog de staafies losschroeven, die dragen, de buis B^ met deksel 
verder ophalen en het buisje B^ uit den toestel nemen. Daartoe 
moet echter eerst de bol B verwijderd zijn; dit geschiedt terwijl de 
kap nog gesloten is, en het schijfje S op R^ rust; dan verwijdert 
men de onderste helft van de bolschil B' en schuift de bovenste 
helft naar boven, waardoor de bol B geheel vrij komt en van den 
stalen stift afgeschroefd kan worden. Het in elkander zetten geschiedt 
in tegenovergestelde volgorde. 
Het richten van den toestel geschiedde met behulp van de stel- 
sch roeven, waar de kap op rust. Nadat de toestel in elkander was 
gezet, maar het schommelende stelsel nog niet bevatte, werd aan 
den knop K een schietlood gehangen, waarvan de draad door de 
kleine opening van de onderste bolschil heenging; door op de stel- 
schroeven te werken werd bereikt, dat die draad, terwijl hij juist 
de as \an de buis B^ volgde (daartoe werd deze buis van boven 
afgesloten met een dopje met een klein gaatje), ook vrij door de 
onderste opening heenging. Toen dit bereikt was, werden voor de 
vensters in de koperen buis B^ dunne metaaldraadjes gespannen en 
vastgesoldeerd, waartusschen de draad van het schietlood juist inspeelde; 
in het vervolg moesten deze metaaldraadjes dienen om het stiftje St 
juist in de as van den toestel te brengen, en aldus ook het middelpunt 
van den bol B op dezelfde verticaal als het middelpunt van de bol- 
schil te brengen. Om verder de twee middelpunten op dezelfde 
hoogte te kunnen brengen, was aan het stiftje een merk aange- 
bracht, in den vorm van een groefje, terwijl de buis B was voor- 
zien van een verdeelde schaal; de juiste ligging die het merk t. o. v. 
die schaal moest hebben, opdat de bollen gecentreerd zouden zijn, 
werd door hoogtemetingen bepaald '). 
1) Aan dat centreeren behoefde niet zoo’n bijzonder groote zorg te worden be- 
steed izooals b.v. bij Zemplén’s proeven: Ann. d. Phys. (4), 19, 783,1906), omdat 
de aanwezigheid van de bolschil toch hoogstens een kleine correctie noodig maakte, 
ên die correctie begrijpelijkerwijze voor gecentreerde bollen een minimum zijnde, 
een geringe decentratie zonder melkbaren invloed moest zijn. Op het oog kon de 
binnenste bol tot op enkele -jL rnM. nauwkeurig worden gecentreerd, en dit was 
ruim voldoende. 
