1748 
4. Het meten der slinger tij den. 
Het meten der slingertijden geschiedde door graphische registratie. 
Loodrecht op den kijker, waardoor de schaal werd atgelezen, was 
een tweede kijker opgesteld, die door tusschenkomst van een glazen 
plaat, welke onder een hoek van 45° vóór den eersten kijker was 
geplaatst, eveneens op het schommelende spiegeltje was gericht, zoo- 
danig, dat beide kijkers steeds op hetzelfde punt van de schaal 
waren ingesteld. Door dezen tweeden kijker werden nu de oogen- 
blikken waargenomen, waarop het midden der schaal, overeenko- 
mende met den evenwichtsstand van het spiegeltje, en dat door een 
duidelijk merk goed zichtbaar was, door de as van den kijker heen- 
ging. Deze oogen blikken werden op een rnorsesleutel getikt en aldus 
electrisch overgebraeht op een reep papier, die met een vrijwel 
gelijkmatige snelheid van ± 1 c.M. per sec. over een registreer- 
trommel verschoof. De registreerstift was een glazen buisje met 
fijn uitgetrokken punt en gevuld met inkt; hij was bevestigd aan 
het uiteinde van een veer, die zich tusschen twee electromagneetjes 
kon bewegen. Bij het neerdrukken van den rnorsesleutel ging een 
tijdelijke sti-oom door een dezer electromagneetjes en week de stift 
een weinig zijdelings uit, waardoor de fijne streep, door den stift 
op het papier getrokken, een scherpen hak vertoonde. 
Om nu de tijden te meten welke verliepen tusschen de aldus 
verkregen merken, werd om de seconde door den tweeden electro- 
magneet een kortstondige stroom gestuurd, zoodat de door den stift 
getrokken sti'eep naar den anderen kant een reeks regelmatig op 
elkaar volgende hakken vertoonde. Deze seconden werden automa- 
tisch getikt door een secondeslinger, die te voren, met behulp van 
dezelfde registreerinrichting, vergeleken was geworden met de klok, 
welke voor het geheele laboratorium als tijdseininstrument dienst doet. 
Ten opzichte van de secondemerken konden de doorgangstijdstippen 
tot op 0,01 sec. ongeveer nauwkeurig worden afgelezen. Wegens de 
persoonlijke waarnemingsfout echter was de nauwkeurigheid geringer, 
maar het bleek, dat na eenige oefening de fout, gemaakt op het 
oogenblik van een doorgang door het nulpunt, beneden 0,1 sec. bleef. 
Uit een waarnemingsreeks, die gewoonlijk een twintigtal volledige 
schommelingen omvatte, kon de slingertijd dan ook met een relatieve 
nauwkeurigheid van -g-gVo- worden bepaald. 
5. Het door de vloeistof bewerkte lorijvingskoppel. 
Uit de aldus gevonden waarden van het logarithmisch decrernent 
1) De overeenstemming tusschen de twee instrumenten was zoodanig, dat de 
tijdmeting met een relatieve nauwkeurigheid van ^ ^ ^ kon geschieden. 
