1783 
ven en onlangs heb ik er van gebruik gemaakt voor de 
beantwoording van physiologische vraagstukken, die tot dusverre 
met behulp van de bekende methoden niet te beantwoorden 
wai-en ^). Ik zal over die kalium-rnethode niet uitweiden. Alleen zij 
in herinnering gebracht, dat bij de kaliumzout-houdende vloeistof 
een oplossing van natriiimcobaltiednitriet wordt gevoegd en al het 
Kalium wordt neergeslagen als kaliumnatriumcobaltiednitriet, dat we 
met Gilbert cobaltgeel noemen. Gelijk gezegd centrifugeert men 
tot constant volume en leest af. Heeft men eerst vastgesteld, hoe 
groot het volume cobaltgeel is, dat door een bekende kaliumoplos- 
sing geleverd wordt, dan kan men de hoeveelheid van de onbe- 
kende Kaliumoplossing bepalen. Aan de onafwijsbare voorwaarde, 
dat volkomen evenredigheid besta tusschen het volume van het 
cobaltgeel en de hoeveelheid Kalium, wordt geheel voldaan, en ook 
blijkt het resultaat onafhankelijk te zijn van de snelheid van cen- 
trifugeeren. 
2. Bezioaren bij de quantitatieve bepaling van SO^. 
Dat SO 4 door BaCl^ wordt neergeslagen, weet ieder, die een half 
jaar chemie geleerd heeft. De reactie geldt als een klassiek voorbeeld 
van praecipitaat-vorming. Men zou nu verwachten, na de bij het K 
opgedane ervaringen, dat in een sulfaathondende oplossing geringe 
hoe\ eelheden SO 4 zonder bezwaar volumefrisch zouden kunnen bepaald 
worden, door eenvoudig het volume van het gevormde BaS 04 te 
meten. De experimenten gaven echter geheel onbevredigende uitkomsten. 
Invloed op het volume bleken te hebben : de temperatuur, de vloei- 
stofhoeveelheid, de grootte der overmaat van BaCl^, de hoeveelheid 
HGl en de aanwezigheid van tal van stoffen, die met de sulfaat- 
oplossing in de praktijk plegen voor te komen, ja zelfs de wijze van 
toevoegen van het reagens. 
Hetgeen mij toen de literatuur leerde omtrent de bepaling van 
het SO 4 door gewichtsanalyse gaf mij weinig bemoediging. Deze 
blijkt tot de slechtste te behooren, die er zijn. Leest men bijv. 
Treadwell’s boek over quantitatieve analyse, 4e Auflage (1907), 
p. 353, dan blijkt, welke groote bezwaren aan de gebruikelijke gravi- 
metrische methode in den weg staan ; zelfs wanneer men eenvoudig 
b Hamburger. Biochemische Zeitschrift 71 (1915) 415, Recueil des Travaux 
chimiques des Pays Bas et de la Belgique. T. 35. (1916), 225. 
b Hamburger, Die Permeabilitat von unter physiologischen Verhaltnissen krei- 
senden Blutkörperchen für Kalium, nach einer neuen Methode untersucht. (Zusatz 
geringer Mengen von GO 3 , Glukose, NaCl, KCl, NaOH und KOH). Wiener Med. 
Wochenschrift 1916 No. 14—15 ; Postnummer für Prof. S. Exner. 
