1795 
negatief teeken hebben, zich vormen, en dat dus de hoeveelheden 
der phasen, die een positief teeken hebben, verminderen. Wij noe- 
men deze richting de ,, richting die bij A V behoort”. Laat men 
reactie (12) in tegenovergestelde richting loopen, dus zoo, dat de 
hoeveelheden der phasen, die een negatief teeken hebben, vermin- 
deren, dan is de volumeverandering — AF. 
In (13) nemen wij hetzelfde aan; Ai] is dus de entropietoename, 
als reactie (13) in zulke richting verloopt, dat de phasen, die een 
negatief teeken hebben, zich vormen. 
Wij zullen om de gedachten te bepalen nu aannemen dat de 
teekenrij van reactievergelijking (12) door: 
A 
R 
B 
S 
c 
+ .... 
— 
+ .... 
— . . . . 
-f 
voorgesteld wordt. In elke groep geven wij de phasen van links 
naar rechts de indices 1, 2, ; in groep A dus Aj, A^ , in 
groep S dus *Si, . . . . , enz. 
Zijn alle verhoudingen in (14) positief, dan hebben alle phasen 
in (13) hetzelfde teeken als in (12); zijn eenige dezer verhoudingen, 
b.v. te beginnen met negatief, dan hebben in (13) de phasen 
F.^ . . . Fp-x hetzelfde teeken, maar Fp . . . F„-(-2 tegengesteld teeken 
als in ^12). Wij krijgen dan de beide teekenrijen : 
A 
R 
Ba 
: Bb 
s 
c 
T 
+ ... 
— ... 
+ ... 
; + ... 
— ... 
+ ... 
— ... 
+ ••• 
— ... 
+ ... 
: — ••• 
+ ... 
— ... 
+ ... 
(19) 
( 20 ) 
De bovenste stelt de teekenrij van reactie (12), de benedenste 
die van (13) voor. Hierbij is aangenomen dat de phase Fp in groep 
B ligt; in de benedenste teekenrij wordt deze groep dan in twee 
deelen Ba en Bb met tegengesteld teeken gesplitst. 
Wij laten tusschen de phasen van het invariante punt nu de 
isentropische reactie (12) optreden en wel in de richting, die bij A F 
behoort. Daar bij deze reactie de hoeveelheden der phasen, die in 
(12) of (19) een positief teeken hebben, verminderen, zoo vormt 
zich uit het invariante evenwicht een monovariant, dat wij (Ji-p) 
zullen noemen. Hierin stelt X-p dus eene phase voor met positief 
teeken, dus eene phase uit een der groepen A, B of C van (19). 
Laat men de isentropische reactie in tegengestelde richting gaan, 
dan verminderen de hoeveelheden der phasen, die in (12) of (19) 
een negatief teeken hebben. Uit het invariante evenwicht vormt 
zich nu een monovariant (X_), waarin X_ eene phase met negatief 
