1815 
Zahlen ist es unzweifelhaft, dass das Salz 2^/2 Mol. Wasser enthalt”, 
laat hij zich op een andere plaats zijner verhandeling aldus uit: 
Denkt man aber an das Kadmiumsulfat, wie oft dasselbe 
analysiert werden rausste, bevor der Gehalt 273 Mol. Wasser aner- 
kannt wurde, so erscheint es auch nicht ganz ausgeschlossen, dass 
die Verhaltnisse liegen wie bei diesem Salz, also 1 Mol. Kadraium- 
chlorid mit Mol Wasser vereinigt sind. Der Unterscheid würde 
nur 7 i 6 betragen.” In elk geval blijft ook hier een nieuw onder- 
zoek gewenscht. 
8. Bij het vaststellen der waarde van H ontleenen Lipscomb en 
Hulett hun materiaal aan de bepalingen van Thomsen en wel naar 
zijn mededeelingen in zijn „Systematische Durchführung” 7, waar 
hij opgeeft: 
Oploswarmte CdCl^ tot CdCl^. 400 H.2 O : 3010 gramkalorieën. 
Oploswarmte CdCl^. 2H2O tot CdCl^. 400 H^O: — 2280 gramkalorieën. 
Zij berekenen hieruit /Z=5290 gramkalorieën, maar zien daarbij 
over het hoofd, dat Thomsen 7 heeft gemeend een zout in handen 
te hebben van de samenstelling CdClj . 2H2O, terwijl zij zelven (en 
Dietz, zie boven) hebben gevonden CdCl^ . H^O. 
9. Een zeer belangrijke fout is echter ingeslopen bij het vast- 
stellen der waarde van l. Lipscomb en Hui.ett nemen daarvoor 
de oploswarmte van CdCl, in veel water, door Thomsen op 
3010 gramkalorieën bepaald, terwijl I voorstelt de theoretische 
oploswarmte van CdOl^ in de bij 18°.0 C. verzadigde oplossing. 
Deze laatste warmtehoeveelheid kan niet slechts een geheel andere 
getallenwaarde hebben dan de door Thomsen bepaalde grootheid, 
maar zelfs in teeken daarvan verschillen ! Het door Lipscomb en 
Hulett uit kalorische gegevens berekend cijfer der chemische energie 
hunner cel verliest daarmede zijne beteekenis. De grootheid / kan 
bepaald worden op de wijze, als door Cohen voor het CdSO^ is 
beschreven 7, maar op dit oogenblik kent men dit warmte-effekt 
nog niet en daarmede wordt het onmogelijk thans reeds de chemische 
energie der kalomel-cel uit kalorische gegevens te berekenen. 
Wij hopen binnenkort nadere bijzonderheden daaromtrent mee te 
deelen. 
1) Verg. noot 1 op pag. 1814, in de Engelsche uitgaaf vindt men die cijfers 
op pag. 51. 
2) Men lette er op, dat Thomsen als atoomgewicht van Gd het cijfer 112 gebruikt; 
heden wordt hiervoor 112.4 aangenomen. 
®) Zeitschr. f. physik. Chemie 34, 62 en 612 (1900). Zie ook Cohen en 
Helderman, deze Versh, 191 (1915). 
