926 
Physiologie. — De Heer G. van Rijnberk biedt eene mededeeling 
aan over: ,, Spiertonus en ontherseningsslyfte 
Inleiding Tot heden weet niemand wat men precies onder tonus 
van een dwarsgestreepte zbogdierspier te verstaan heeft. Gewoonlijk 
beschouwt men alle langzame spierverkortingen of verkortings- 
neigingen al of niet voerend tot spanningsvermindering of verkorting, 
als tonische. 
Belangrijke onderzoekingen door landgenooteh verricht hebben 
echter in de laatste jaren nieuwe inzichten geleverd, op grond 
waarvan wij thans twee geheel nieuwe en scherpere kenmerken 
voor de tonusverschijnselen bezitten. 
Pekelharing en zijne medewerkers (1908 — hebben aange- 
toond, dat spieren, die verkeerd hebben in gestage verkorting, rijker 
aan creatine worden gevonden, dan dezulke, die reeksen snelle of 
tetanische verkortingen verricht hebben. Daar deze creatine slechts 
als voortbrengsel van eiwitstofwisseling opgevat kan worden, wordt 
dus blijkbaar bij den tonus eiwit verbruikt, terwijl bij de snelle 
en de tetanische verkorting wel zeker hoofdzakelijk, of alleen, kool- 
hydraten (en vet?) verbrand worden. 
Het tweede kenmerk is een ontleedkundig, en heeft betrekking 
op den weg, waarlangs de tonische zenuwprikkels de spieren bereiken. 
Boeke (1909 — 13) 1 ) heeft door de ontdekking van bijzondere 
neveneindplaatjes, verbonden aan naakte zenuwvezels, in de spieren, 
hoogst waarschijnlijk gemaakt, en de onderstelling uitgesproken, — 
De Boer (1913) *) heeft proefondervindelijk bewezen 2 ), — dat de tonus 
in de aehterpootspieren van kat en kikker onderhouden wordt door 
prikkels, welke langs thoracaal-autonome (sympathische) zenuwvezels 
verloopen. Terwijl de voor de snelle verkortingen benoodigde prikkels 
uit het C. Z. S. langs de gewone van ouds bekende mergscheehoudende 
spinale (en cerebrale) zenuwvezels afvloeien, nemen de voor de 
instandhouding van den spiertonus noodige prikkels langs de rami 
communicantes, den omweg over den sympathicus. 
Naast de door de onderzoekingen van Bottazzi uiterst waarschijnlijk 
gemaakte theorie, dat de spiertonus uitdrukking is van een grond- 
eigenschap, niet der übrillen, maar van het spiersarcoplasma — , 
] ) Voor nauwkeurige literatuur-opgaven over deze onderwerpen raadplege men 
de dissertatie van Dr. S de Boer: De beteekenis der tonische innervatie voor de 
funktie der dwarsgestreepte spieren. Amsterdam Van Rossen, 1914. 
2 ) Hier wensch ik mij thans niet te begeven in een bespreking van de tegen 
de Boer’s proeven o.a. door Yas Kuno en onlangs door Dusser de Barenne 
(Plüger’s Archiv CLXVI, 145, Bonn 1916) aangevoerde gegevens. 
