928 
Deze beide gevolgtrekkingen steunen uitsluitend op de vier geval- 
len, waarin de stijfheid optrad, niettegenstaande de grensstreng aan 
ééne zijde was weggenomen. De vraag waaraan toe te schrijven is, 
dat in 5 van de 9 gevallen de stijfheid aan de zijde met opgeheven 
sympathische innervatie niet optrad, laat Dusskr de Barenne onaan- 
geroerd. 
En wat zijn beide gevolgtrekkingen betreft, daarvan is de eerste 
klaarblijkelijk onaantastbaar. Zijn vier positieve gevallen bewijzen, 
dat spieren met opgeheven sympathische innervatie toch na decere- 
bratie stijf kunnen worden. Het bewijs, dat deze stijfheid in alle 
opzichten gelijkwaardig is aan die welke met behouden autonome 
zenuwverzorging optreedt, is niet geleverd. De tweede gevolgtrekking 
is ook onaantastbaar juist, voor zoover zij uitspreekt, dat de auto- 
nome innervatie geen deel kan gehad hebben aan het tot stand 
komen der stijfte in de 4 gevallen, waar deze optrad, terwijl de 
grensstreng was weggenomen. Maar of in normale verhoudingen, 
bij behouden grensstreng, autonome impulsen al of niet deel nemen 
aan de decerebratie-stijfte, daarover kan op grond van Düsser de 
Barenne’s proeven niets gezegd worden. 
Men zou toch met eenig goed recht kunnen onderstellen, dat de 
decerebratie-stijf heid in normale verhoudingen, dus bij ongerepte 
grensstreng, uitdrukking is van een dubbel proces, en wel, dat zij 
ontstaat door het samengaan van een reeks tetanisch versmolten 
snelle samentrekkingen, opgewekt door spinale motorische impulsen, 
met een vermeerderden tonus, onderhouden door sympathische beïn- 
vloeding. Voor de tonusverhooging zou pleiten de door Pekelharing 
gevonden creatinevorming, terwijl de aanwezigheid der tetanische 
verkorting waarschijnlijk gemaakt wordt door de discontinue elek- 
trische verschijnselen, welke spieren in ontherseningsstijfte vertoonen 
(Düsser de Barenne 1 ), Buytendijk 2 ). Deze mogelijke tweevoudige 
ontstaanswijze der decerebrate rigidity, door prikkels afvloeiend 
langs verschillende zenuwwegen, zou kunnen verklaren waarom ont- 
worteling van de buikgrensstreng niet noodzakelijkerwijze het op- 
treden der decerebratie-stijfte behoeft te beletten. Na opheffing van 
den weg voor de tonische impulsen, kan stijfheid optreden, uitslui- 
tend door de tetanische impulsen, afvloeiend langs de spinale musculo- 
motorische zenuwvezels. Deze vooronderstelling geeft aanleiding tot 
een reeks van vraagstellingen : 
1. Indien inderdaad de decerebratie-stijfheid bij ongerepte grens- 
3 ) Zentralblatt für physiologie 25, 1911 
z ) Zeitschrift für Biologie 59, 36, 1912. 
