met andere woorden het singuliere evenwicht M is niet transfor- 
mabel. Kurve (M) is tweezijdig; van de 3 andere singuliere knrven 
vallen 2 (nl. zij die hetzelfde teeken hebben) samen met de eenc 
richting der (AZ )-kurve ; de derde valt samen met de andere richting 
der (A/'j -kurve. 
Met behulp dezer regels kan men weer, even als in Med. X, de 
hoofdtvpen der P, T -diagram men afleiden; wij laten dit echter aan 
den lezer over en zullen slechts een enkel voorbeeld nader beschouwen. 
Wij nemen een ternair stelsel met de komponenten W ( W = water) 
A en B. In het invariante punt trede het evenwicht 
A B ~\~Ys L q G (5) 
op, waarin L q de vloeistof' q (tig 1) en G den damp voorstelt. 
Bestaat G alleen uit waterdamp, dan kan in het evenwicht (5) ook 
de reactie Ys G optreden. A, B en L (/ zijn dan de indifferente, 
Ys en G de singuliere phasen. Wij hebben dan de singuliere knrven : 
(M) = Ys G [Kurve (71/) in tig 3] 
{A) = B - j- Ys -f- L 4- G [qb in fig. 1 ; qb = (A) in fig. 3] 
(. B ) — A-\-Ys-\-L-\-G [ qa in fig. 1 ; qa = ( B) in fig. 3] 
(L) = A'-\- B -\-Ys G [Kurve {L) in fig. 3] 
en verder de knrven : 
( Ys) = A-\-B-\-L-{-G \_qc in tig 1 ; (ƒ) in fig. 3] 
( G) = A -j- B -\- Ys -f L [Kurve (G) in tig. 3] 
Met behulp der voorafgaande beschouwingen kunnen wij het 
P, ^-diagram type atleiden ; wij zullen dit echter eerst op eene andere 
wijze' doen. 
Beschouwen wij nl. het geval dat de damp G niet alleen uit 
water bestaat, maar ook nog een weinig der komponenten A en B 
bevat. Wij hebben dan het evenwicht: 
. A -f- B -j- Ys -j- L q + G q , (6) 
waarin G qi den damp g, voorstelf (fig. 1). Het punt q x ligt in de 
nabijheid van het punt W. De vijf phasen van evenwicht (6) vormen 
nu een concentratiediagramtype zooals in tig. 5 (II), het Z 3 , T- diagram - 
type moet dus zijn zooals in tig. 6 (II). [Men bedenke dat de 
tig. 4 (II) en 6 (II) met elkaar verwisseld moeten worden]. Daar 
q 1 in tig. I in de nabijheid van W ligt, snijdt de lijn qq 1 of WB 
en AB of WA en BA. Uit fig. 6 (II) blijkt dat de knrven (/), {A) 
en (B) nu een driekurvigen bundel moeten vormen, zooals in tig. 2. 
Neemt men aan dat de lijn qq l de lijnen WB en AB snijdt, dan 
moet kurve (i?) tussehen de knrven (A) en (/) liggen. Men ziet nu 
gemakkelijk (o.a. ook nog uit de diagonale volgorde der knrven) 
61* 
