996 
De vulkanen der Banda-zee liggen volgens Verbeek 1 ) op een af- 
zonderlijke ellips, die door de, door hem over Weder getrokken 
„strook der oudere gesteenten” wordt gescheiden van de reeks der 
vulkaandragende Kleine Soenda eilanden. We hebben in een mededee- 
ling over de jongste bergvormende bewegingen in dit gebied 2 ) de 
vulkaanboog der Banda Zee beschouwd als de, grootendeels onder 
zee gelegen, voortzetting van de reeks der Kleine Soenda eilanden en 
dan is het ontbreken van vulkanen in een bepaald gedeelte dezer 
reeks een bijzonder verschijnsel, dat door meer algemeene oorzaken 
dient te worden verklaard. 
We noemen, in verband met de vulkanische verschijnselen, de 
volgende kenmerken der beide boogvormige eilandenreeksen in het 
oostelijk gedeelte van den Indischen archipel. 
a. de vulkanen ontbreken geheel in den buitensten boog (eilanden- 
reeks Timor-Tenimber eilanden-Oeram-Boeroe) en zijn beperkt tot den 
binnensten boog (eilandenreeks Flores-Wetter-Dammer-Banda.) 
b. de werkende vulkanen ontbreken soms ook in den binnensten 
boog en wel juist daar , waar de beide eilandenreeksen elkander het 
dichtste naderen, d.i. ten Noorden van Timor. (vgl. tig. 1). 
c. op het gedeelte van den binnensten boog, waar werkende vulkanen 
ontbreken, hebben vulkanische producten van thans niet meer wer- 
kende vulkanen een groote uitgebreidheid en ook in den buitensten 
boog (noordkust van Timor) komen ze voor. 
Het eiland Lomblen bevat nog talrijke, ten deele werkzame, vul- 
kanen ; van het oostelijk gelegen eiland Pantar zijn zes zelfstandige 
eruptiepunt.en bekend, waarvan er nog slechts één (de Gg. Api) 
solfataren werkzaam heid vertoont, de Dëlaki vertoont nog fraaien 
kegelvorm, maar is reeds tot den top begroeid. In het Oosten van 
Alor ligt een oude vulkaan, de 1655 M. hooge Piek van Alor 3 ) en 
aan de zuidzijde ervan ligt nog een tweede, lagere top; beide ver- 
toonen wel eenigszins den kegelvorm, maar den fraaien regel matigen 
vorm hebben ze door langdurige erosie verloren. Op de nog verder 
oostelijk gelegen eilanden kennen we den ouden vulkaan van Poeloe, 
Kambing ten Noorden van Timor Dilli, terwijl verder oostelijk op 
Lirang en Wet ter diabazen, gabbro’s en granieten reeds over groote 
oppervlakten door de erosie zijn ontbloot. Roma bestaat wederom, 
9 R. D. M. Verkeek, Molukken Verslag Jaarb. v. h. Mijnwezen 1908, Wet. 
Ged. Kaart N°. 1. 
2 ) H. A. Brouwer, Over de bergvormende bewegingen in het gebied der boog- 
vormige eilandenreeksen in het oostelijk deel van den O.-l. archipel. Versl. Kon. 
Akad. v. Wetensch. Amsterdam, Nov. 1916. 
3 ) R. D. M. Verbeek, loc. cit. blz. 375. 
