1013 
is, waarschijnlijk geacht, terwijl ook de door Bücking *) bij Kantisang 
vermelde bioüetleueielbazalt, welke voorkomt onder oud-terfiairen 
kalksteen een laagvormige intrusie zou kunnen zijn. Dan zouden 
dus de bekende bewijzen voor een eoceenen ouderdom van leuciel- 
gesteenten in Zuid-Celebes wederom vervallen zijn. 
Naar een mededeeling van Prof. Idihngs, die dit gebied in 1913 
bereisde, komen talrijke intrusiefgesteenten als gangen, intrusiefplaten 
en misschien als laccolieten en batholieten in de bovengenoemde 
vulkanische serie en ook in de tertiaire zandsteenen met koollagen 
en kalksteenen voor. Hij vermeldt o.a. grofkorrelige shonkinielen 
en essexieten. Deze zijn dus nog jonger dan de vulkanische serie, 
die .zelf bijna geheel jonger dan de kalksteenen zou zijn. De kalk- 
steènen van dit gebied worden, zooals bekend, ten deele van eocee- 
nen, ten deele nog van mioeeenen ouderdom beschouwd. 2 ) 
We kunnen, nog vermelden, dal in den oostarm van Celebes door 
Hotz 3 ,' een tertiaire ouderdom (tot mioceen) voor een groot gedeelte 
der basische erupriefgesteenten van dit gebied wordt aangenomen. 
De ten deele nog tegenstrijdige gegevens schijnen erop te wijzen, 
dat de krachtige erupties in Zuid-Centraal-Celebes wel eerder kunnen 
zijn begonnen, dan in Zuid-Celebes, maar vooral indien de vulka- 
nische formatie in het eerstgenoemde gebied nog tot in het mioceen 
zou reiken, hetgeen door van Waterschoot van der Gracht waar- 
schijnlijk wordt geacht, dan zouden de erupties langen tijd gelijk- 
tijdig zijn verloopen. In elk geval moet een belangrijk deel der 
tertiaire eruptiefgesteenten op Celebes als van eoceenen ouderdom 
worden beschouwd. 
In' verband hiermede kunnen we er op wijzen, dat door Martin 4 ) 
een gedeelte der andesietbreccies en andesiettuffen van Java (étage 
m x van Verbeek) tot het eoceen worden teruggebracht en het is zeer 
goed mogelijk, dat soortgelijke gesteenten op de verder oostelijk gelegen 
eilanden der Kleine Soenda eilanden reeks en ook elders eveneens 
van oud-tertiaren ouderdom zijn. 
Op het voorkomen van talrijke andere tertiaire eruptiefgesteenten 
in het oostelijk gedeelte van den archipel werd reeds bij de bespreking 
der vorige groepen gewezen. Bij de bespreking der gesteenten van 
b H Bücking loc. cit. blz 
2 ) R. D. M. Verbeek. Molukken Verslag loc. cit. blz. 55 e.v. 
s ) W. Hotz. Vorlaufige Mitteilung über geologische Beobachtungen in Ost Gelebes. 
Zeitschr. d deutsch. geol. Ges. Monatsber. 1913. Bd. 65 blz. 333. 
4 ) K. Martin. Vorlaufiger Bericht über geologische Forsclmngen auf Java. II. 
Samml. des geol Reichsmus. in Leiden. Bd. IX blz. 194. 
