een funktie van de lading der deeltjes ‘). Men vindt in de 
literatuur herhaaldelijk gesproken over „stabiliseerende ionen” ; 
het feit, dat een absoluut elektrolytvrij kolloid zeer onbestendig is, 
dat langdurig dialyseeren uitvlokking meebrengt, is een bekende 
ervaring a ). De rol dier kleine elektrolylkoncentraties is in verband 
met het voorafgaande begrijpelijk : terwijl de grootere koncentraties 
den grensvlakpotentiaal verlagen en dus bij zijn kritische waarde 
uitvlokking veroorzaken, verhoogen de kleine koncentraties hem, 
bevorderen dus steeds de stabiliteit en zijn zelfs volstrekt onmis- 
baar, wanneer de grensvlakpotentiaal in zuiver water beneden den 
kritischen potentiaal en de maximum potentiaal op de potentiaal- 
koncentratie-kurve er boven ligt. Gezien hoe algemeen het feit van 
een noodzakelijk electrolyt-minimum voorkomt, komt men tot de 
konklusie, dat de grensvlak-potentialen in zuiver water waarschijnlijk 
zeer laag zijn. Dat de stroomingspotentiaal zoo hoog is, ligt alleen 
aan den enormen specifieken weerstand van die vloeistof. Wij hebben 
in bovenstaande tabellen e voor water niet opgenomen, omdat het 
E 
getal voor — , ca. 350, onzeker is. De enorme weerstand in de keten 
vermindert de gevoeligheid der meting kolossaal. Stelt men x op 
9 X 10 — ’ ', zooals ons versch bereid water toonde, dan vindt men 
voor de lading van glas ten opzichte van dat water een waarde 
beneden 0.01 C.G.S. eenheid. 
5. Nu gebleken is, hoe algemeen een maximum voorkomt in de 
Fig. 2. 
b Powis, Z. f. physik. Ghem. 89, 186 (1914), heeft er m. i. terecht op gewezen, 
dat het snel uitvlokken niet eerst bij den potentiaal nul, maar bij een zekere „kriti- 
sche” waarde begint. De uitkomsten mijner onderzoekingen hadden mij daar trou- 
wens ook toe gebracht, zooals in fig. 1 op pg. 263 van deel 23 dezer verslagen 
dan ook graphisch is uitgedrukt. 
3 b Talrijke voorbeelden vindt men b.v. in The Svedberg, Methoden zur Herstel- 
lung kolloidër Lösungen anorganische! Stoffe (Dresden 1909). 
