1044 
kurve voor de lading resp. den potentiaal in de grenslaag, is het 
van belang in het oog te vatten, hoezeer ons inzicht omtrent het 
isoelektrische punt zich in de laatste jaren gewijzigd heeft. In tig. 2 
A, B en C geeft de abscissenas de concentratie aan, de ordinatenas 
de grensvlaklading of den kontaktpotentiaal. De ordinatenas is opge- 
richt in het isoelectrische punt, links liggen de alkalische, rechts de 
zure vloeistoffen. In tig. 2A is nu schematisch weergegeven de erva- 
ring van Per sin ’), toen hij het electro-endosmotisch transport aan 
een naphtalinemembraan meette. Fig. 2B geeft schematisch de erva- 
ring van Ellis * 2 ) weer bij zijn boven vermeld onderzoek, terwijl 
fig. 20 deze figuur aanvult met de uitkomsten van dit onderzoek. 
Of het minimum juist op de isoelectrische concentratie ligt is onzeker. 
6. Er rest ons nog de vraag te stellen, wat de oorzaak der ver- 
hoogde lading is in zeer verdunde oplossingen, hoe wij hier over- 
eenstemming kunnen vinden met het principe der selektieve ionen- 
adsorptie. Ook Powis 3 ) heeft zich deze vraag gesteld. 
Het geval, dat een negatief geladen grensvlak negatieve ionen 
adsorbeert staat niet op zichzelve. Onlangs hebben Freundlich en 
Poser 4 ) in geheel ander verband op dit verschijnsel opmerkzaam 
gemaakt bij de bestudeering van de adsorptie van kleurstoffen aan 
adsorbentia met tegengestelde grensvlaklading 5 ). . 
Zij vonden, dat bolus (negatieve grensvlaklading) geen verfstof- 
anionen adsorbeerde, maar dat aluinaarde (positief) wel verfstof- 
kationen opnam, sommige (chrysoidine, malachietgroen) zelfs zeer 
sterk. „Dies erklart sich unsere Meinung nach einfach damit, dass 
die adsorbierende Oberflache keineswegs mit dem aktiven Elektro- 
lyten, der die Ladung bedingt — gesattigt zu sein braucht ; sie kann 
also sebr wohl neben diesen Stoff noch weitere adsorbieren, genau 
wie etwa Kolde, die eine nicht zu grosse Menge Benzoesaure ad- 
sorbiert hat, noch Oxalsaure aufzunehnien vermag” (p. 318). Het- 
zelfde zou voor den glaswand kunnen gelden. In het isoelectrische 
punt is in de vloeistof slechts een miniem kleine anionehkoncentratie 
(OH ionen van het water) aanwezig, die door toevoeging van alkaliën 
zoowel als van chloriden, ook van zoutzuur, stijgen kan. Klaarblijkelijk 
b Journ. de chim. phys. 2 601 (1904). 
2 ) 1. c. spec. 1 pg 348 en II pg 606. 
3 ) Z. f. physik. Chem. 89 , 103 — 105, (1915). 
O'Koll. Beih. 6, 297 (1914). 
5 ) Trouwens Michaëlis en Lachs, Z. f. Electrocliemie 17, 1 (1911) zoowel als 
H. R. Kruyt en C. F. van Duin, Koll. Beili. 5, 269 (1914) vonden, dat de nega- 
tieve koolstof uit KCl-oplossingen meer Cl dan K adsorbeert. 
