1045 
is de lading tengevolge van kiezelzuurionen van de glasmassa en OH 
ionen uit het water niet zoo groot, of zij tracht nog te stijgen. Is het 
toegevoegde negatieve ion er een, dat sterk geadsorbeerd wordt, dan 
stijgt de potentiaal sterk. Vandaar het sterke stijgen naar de OH 
zijde in tig. 2C en het door Powts gekonstateerde feit, dat het rechts- 
gelegen maximum hooger is naar mate het anjon sterker geadsor- 
beerd wordt of meerbasisch ') is. Het uitteraard steeds vergezellende 
kation verzet zich natuurlijk, doordat het op zich zelve eveneens 
geadsorbeerd wordt en bovendien door zijn tegengestelde lading in 
een voor elektro-adsorbtie meer en meer bevoorrechte positie ge- 
raakt, tegen een steeds voortgaande oplading; tengevolge daarvan 
heeft op den duur een vermindering der lading plaats. 
Opvallend blijft intusschen, dat de feitelijk aanwezige koncentratie 
der vrije hydroxylionen een rol speelt ; potentieel is toch in water 
een bijna onbeperkte hoeveelheid van zulke ionen aanwezig, en in 
dit soort kwesties krijgt men gewoonlijk den indruk, dat de koncen- 
tratie der 'potentieels ionen beslissend is, daar b.v. hydrolyse-ver- 
schijnsels geen rol spelen (men denke b.v. aan de uiterst verdunde 
oplossingen van A1CI S ). 1 2 ) Deze ervaringen vermanen intusschen tot 
voorzichtigheid, al valt aan den anderen kant niet te ontkennen, dat 
de positie van de ionen van hef water niet in alle opzichten adaequaal 
is met die van in water opgeloste zouten. :! ) 
Utrecht, van ’t Hoff -Laboratorium- December 1916. 
1 ) Wel is waar onderzocht Powis KOI en K,.F e(GN) e , maar vermoedelijk geldt 
voor zuren hier hetzelfde als voor de neutrale zouten, in verband met de bier 
thans gegeven proefresullaten. 
2 ) Vergl. overigens Freundlich, Z. f. physik. Gliem. 44, 136 (1903,). 
*>) Zooeven verscheen een verhandeling van Herstad, Koll. Beih. 8 399 (1916 
Zijn onderzoek over den invloed der dialyse op de grenswaarde van het goudsol 
(zie bv. fig. 15 en 16) zijn frappant in overeenstemming met hét hier medege- 
deelde. De verhandeling spoort aan om de potentiaalkurve voor HgGl a te onder- 
zoeken. Nog frappanter is een onderzoek van Beans en Eastlack [Journ. of 
the Amer. chem. Soc. 37, 2667 (1915)] over de meest voordeelige kondities om 
een hoog dispers goudsol te bereiden. Men krijgt den indruk, dat de elektrolyt, 
koncentraties daarvoor ongeveer overeenstemmen met die, waarbij wij de grens- 
vlaklading aan de glaskapillair maximaal vonden. Ik hoop op een en ander nader 
terug’ te komen. (Noot bij de korrectie toegevoegd). 
