1G46 
Scheikunde. — De Heer Ernst Cohen doet, mede namens den Heer 
H. R. Bruins, eene mededeeling over : ,, Expevimenteele bepa- 
ling der Jiktieve Oploswarmte.” II. 
1. Ruim zestien jaar geleden zijn door een van ons beiden in 
eene mededeeling onder bovenstaanden titel *) twee methoden ont- 
wikkeld ter experimenteele bepaling der fiktieve oploswarmte van 
stoffen. Eerst thans is het mogelijk geworden deze methoden benevens 
een tweetal andere, die hier en in een volgende mededeeling ont- 
wikkeld zullen worden, experimenteel te verwezenlijken, dank zij 
het inzicht, in het elektromotorisch gedrag van bepaalde amalgamen 
verkregen. 
2. A ls fiktieve oploswarmte eener stof in een bepaald oplos- 
middel bij bepaalde temperatuur (en bepaalden druk) definieeren wij 
de hoeveelheid warmte, die wordt ontwikkeld, indien men bij die 
temperatuur (en dien druk) een mol dier stof oplost in een onbe- 
grensde hoeveelheid der bij die temperatuur (en dien druk) verza- 
digde oplossing. Ook de namen theoretische oploswarmte, of laatste 
oploswarmte worden aan deze grootheid gegeven (van Deventer 
en van de Stadt'! * 2 3 * * * * ). Het is deze hoeveelheid warmte, die in de 
thermodynamika der oplossingen eene z,oo belangrijke rol speelt. 
Tot dusverre kon zij alleen bij benadering worden bepaald en van 
slechts zeer enkele stoffen heeft men haaf ten naastebij leeren kennen 8 ). 
3. Het beginsel, waarop de hier te behandelen derde methode 
berust, is het volgende : Men onttrekt (of voegt toe) langs omkeer- 
baren, elektrischen weg aan de bij t° (en den druk p) verzadigde 
oplossing een mol der opgeloste stof en bepaalt de verandering der 
chemische energie, die met die onttrekking (toevoeging) gepaard gaat. 
Zij is gelijk aan de gezochte fiktieve oploswarmte met hetzelfde 
teeken bij (toevoeging) resp. met tegengesteld teelten (bij onttrekking). 
b Deze Verslagen 29 Sept. 1900. 
2 ) Zeitschr. f. physik. Chemie 9, 43 (1892). 
3 ) Zie b.v. v. d. Waals Sr. Zittingsverslag Kon Akad. v. Wetenschappen 
Amsterdam, 28 Febr. 1885. van ’t Hopf, Lois de 1’Équilibre ehimique etc. Kongl. 
Svenska Vetenskaps Akad. Handl. 21, 17 (1886). Le Ch atelier, Recherches ex- 
périmentales et théoriques sur les équilibres chimiques. Extrait des Annales des 
Mines, liviaison Mars— Avril 1888 pag. 13 (Paris, Dunod). Bakhuis Roozeboom 
Ree. des trav. chim. des Pays-Bas 8, 123 (1889); E. von Stackelberg, Zeitschr. 
f. physik. Chemie 20, 159 (1896); 26, 533 (1898); 41, 96 (1002). 
Zie ook: Chancel en Parmentier, G.R. 104, 474 en 881 (1887) ; Le Chatelier 
C. R. 104, 679 (1887). 
