1066 
Zoodoende vindt men voor het electrisch moment van het water- 
mol ekuul m e = 2,3 '10 -18 est. eenh. en voor ammoniak m e = 1.-52 
10 ~' 8 est. eenh. De orde van grootte is dezelfde als van de uit de 
toestandsvergelijking berekende eleetrisclie momenten. De numerische 
overeenstemming laat echter nog wel wat te wenscben over. Dit 
moet ons niet verwonderen daar de metingen van de dielectrische 
constante gedeeltelijk vallen in het temperatuur gebied waar de uit 
de aanname van bipolen berekende waarden van B van de experimen- 
teel bepaalde afwijken en bovendien de veronderstellingen, waarop 
de rekeningen zijn gebaseerd, niet geheel met de werkelijkheid in 
overeenstemming zullen zijn. 
Tenslotte wil ik nog even de aandacht vragen voor de consequenties, die 
uit deze rekeningen voortvloeien voor de bepalingen van Ph. A. Guye 1 2 ) en 
zijn medewerkers van liet molekuul gewicht van gassen uit het gewicht 
van een Liter, onder normale omstandigheden en de compressibiliteit. 
Deze metingen, die met de grootste zorgvuldigheid zijn geschied, 
hebben in het bijzonder voor de gemakkelijk comprimeerbare gassen 
niet altijd tot een voldoende overeenstemming tusschen de op deze 
en op andere wijze bepaalde molekuul-gewichten geleid. Uit onze 
berekeningen volgt 1°. dat men voor een nauwkeurige bepaling van 
de compressibiliteit de metingen zoo zal moeten inrichten dat zij ons 
in staat , stellen behalve B ook C met de noodige nauwkeurigheid 
te bepalen ? ); 2 e . dat zoodra niet op andere wijze is vastgesteld dat 
een gas zich. als een normale stof gedraagt, men de compressibiliteit 
voor dat gas zelf moet bepalen. 
Onze. berekeningen toonen aan dat de afwijkingen van de wet 
der overeenstemmende toestanden, die bij verschillende stoffen reeds 
zeer belangrijk kunnen zijn, waar het waarden van B- betreft, voor 
C nog veel groöter kunnen zijn, zoozelfs, dat het teeken 3 ) voor 
stoffen met en zonder bipolen verschillend kan zijn. Het feit, dat bij 
enkele gassen, waaronder ammoniak, met gebruikmaking van de wet 
der overeenstemmende toestanden èen goede waarde voor het mole-, 
L Zie bijv. Mém. de la Soc. de Phys. de Genève (35) 1905 — 1907., Verder Journ. 
d. Chem. Phys. verschillende jaargangen. 
2 ) Deze . conclusie werd reeds door H. Kamerlingh Onnes en.W. H. .Keesom 
Ene. Math. Wiss. Y 10 p. 902 uitgesproken. Zij wijzen daar ook op fp. 900) de 
invloed der afwijkingen van de wet der overeenstemmende toestanden op de 
molekuul- gewichtsbepalingen. 
3 ) Terwijl voor alle onderzochte stoffen B van teeken wisselt en dus een 
eventueel verschil in teeken bij gelijke gereduceerde temperatuur toegeschreven 
kan worden- aan de keuze dér kritische' grootheden als correspondéerende, is dit 
bij C niet ; het geval. , Voor, normale stoffen (Zie H. Kamerlin gil Onnes Gomm., 
Leiden N°. 74, p. 10) is G overal positief en neemt met afnemende temperatuur toe. 
