1089 
Het electromagnetisch roeren levert bij lage temperatuur eveneens 
groötere moeilijkheden op dan anders, wegens de groole wijdte van 
den eryostaat, die een overeenkomstige grootte van den electromagnefcl 
builen den eryostaat met zich brengt. De waarnemiiigsbnis, capillair 
en roerder waren dezelfde als door Ckommkun ') bij zijn onderzoek 
van Argon gebruikt .waren. In deze buis is het zoocven genoemde 
bezwaar vermeden, doordat het ijzerstaafje, waarop de eleetromagneel 
werkt, buiten den eryostaat boven de glazen capillair van hel waar- 
nemingsbuisje is aangebracht : daaraan is met behulp van een langen 
glasdraad, die door de capillair naar beneden loopt, liet eigenlijke 
roerderlje in de waarnemingsbnis bevestigd. De roerder kan op die 
wijze met behulp van een kleinen hand-electromagneet op en neer 
worden bewogen. 
Deze inrichting had echter voor ons doel het nadeel, dat de 
genoemde glas-capillair betrekkelijk wijd moet zijn om ruimte te 
bieden voor den glasdraad en dat hiermede grooter gevaar van 
wederzijdsche diffusie tusschen de verschillende mengsels in en 
buiten de waarnemingsbnis verbonden is, en tevens grootere onze- 
kerheden in de volumebepalingen ontstaan. Ook gebeurde hel nog- 
al eens, dat de roerder bleef steken, tengevolge van de buigzaam- 
heid van den glasdraad en wellicht van microscopische afzettingen 
van vaste bestanddeelen. Natuurlijk was de lucht van waterdamp 
en koolzuur zoo goed mogelijk bevrijd: misschien wijst het blijven 
steken van den roerder er op, dat er toch nog sporen waren over- 
gebleven; althans werd de stoornis gewoonlijk grooter, naarmate 
meer lucht gecondenseerd werd en dus door de capillair gestreken 
was. In de meeste gevallen kon het euvel worden beperkt of 
geheel opgeheven door den roerder gedurende het samenpersen van 
de lucht in het buisje in beweging te houden. 
De onzekerheid in de berekening van de dichtheid ontstaat op de 
volgende wijze: behalve het waarnemingsbuisje bevindt zich een 
lang stuk van de glas-capillair binnen den eryostaat, bij onze 
proeven 35 c.M. met een volume van + 1 / 7 van het buisje. Slechts 
een deel daarvan is in de koude vloeistof ondergedompeld ; de tem- 
peratuur van het deel daarboven neemt, zooals vroegere waarne- 
mingen hebben aangetoond, vrij snel toe en nadert bovenaan die 
van de buitenlucht. Voor het gas, dat zich in de capillair bevindt, 
moet een belangrijke correctie worden aangebracht. We nemen aan, 
dat alleen met compressie gewerkt wordt; de allengs binnenstroo- 
mende lucht zal dan in het niet volledig afgekoelde deel baar samen- 
9 C. A. Crommelin. Goram. 115, § 2. Zie reeds Gomm. 83 Plate IV. 
