1122 
ste over de laatste vijf eeuwen weinig of geen abnormale winters 
in onze lijst ontbreken. De geheele reeks 760 — 1916 omvat 1157 jaren. 
Deze nieuwe reeks werd nu op mogelijke periodiciteit onderzocht 
zonder eenige voor-onderstelling en zonder (gelijk bij het. vroegere 
onderzoek) verband met de wisselende zons-activiteit als uitgangs- 
punt te nemen. Vier methoden werden daarbij beproefd: 
1. De integr at i-e -methode, door W. Schmidt (Weenen) 
onlangs aanbevolen ! ), en in hoofdzaak indertijd reeds gevolgd door 
Buys Ballot bij zijn bepaling van de „overwaarde”. 
Deze methode, toegepast op verschillende groepen uit ons mate- 
riaal (koude en warme, enkel koude, enkel strenge winters, enz.) 
leverde ten slotte niets anders op dan een tamelijk vage aanduiding 
van zes golvingen tusschen ong. 1340 en 1870, dus een gemiddeld 
ong. 90 j. periode. 
2. Een geometrische methode is door den heer J. W. 
N. le Heux op -de gegevens toegepast. Dit interessante onderzoek 
leverde als waarschijnlijk op; een periodiciteit van omstreeks 85 jaar, 
wellicht eene van 4 ><( 85 jaren gevolgd door perioden van 85. 
3. Een grafische methode, die als een vereenvoudiging 
van Schuster’s periodogram-methode kan worden beschouwd. Als 
mogelijk periodiek werden aldus gevonden de intervallen 45, 58, 72, 
82, 90, 105, 225, waaronder 90 en 225 de beste schenen. 
4. De harmonische analyse. In weerwil der onzuiver- 
heid en onvolledigheid van het materiaal werd een proef genomen 
met deze aanbevelenswaardige methode. Door de vriendelijke mede- 
werking van Dr. J. P. van der Stok was het mogelijk, in de Bilt 
een aanvang te doen maken met de uitvoerige becijferingen ; deze 
gaven echter zoo weinig uitzicht op succes, dat besloten werd, den 
arbeid te staken. 
Alles tesaarn genomen, hebben deze pogingen niet tot eenig defi- 
nitief resultaat geleid. Het is opmerkelijk dat ook bij de periodiciteit 
der zonnevlekken zelfs de methode van Foerier, door Turner, 
Kimoera e.a. toegepast, onderling afwijkende en grootendeels twijfel- 
achtige resultaten heeft opgeleverd. Bestaat er werkelijk geenerlei 
periodiciteit in de abnormale winters, of heeft men evenals bij de 
zonsactiviteit — waarbij niemand het bestaan van periodiciteit en 
hel overwegen eener ongeveer elfjarige periode ontkent — bij het 
aardsche verschijnsel te doen met een voorshands niet te ontwarren 
D Dr- W. Schmidt, „Nachweis von Perioden langer Dauer”. Meteor. Zeitschr. 
1911, 9 en 1913, 8. 
