1136 
met elkaar vergelijkt, die zich misschien in krommingen van zeer 
verschillenden graad van sterkte uiten. Alleen dan eerst bestaat er 
reden geotropische en phototropische prikkels te vergelijken, indien 
gewerkt wordt met zoodanige prikkels, dat deze maximale krommingen 
van dezelfde sterkte teweeg brengen. 
Arpad Paal 1 * ) heeft een onderzoek gepubliceerd alleen over den 
invloed van de luchtverdunning op het geotropische prikkelproces 
en behandelt daarin de perceptie en reactie gescheiden, de eerste 
door het bepalen van praesentatietijden onder normalen druk en na 
tot op verschillenden graad geëvacueerd te hebben, de laatste door 
onder normalen druk te percipieeren en de reactie bij luchtverdunning 
te laten tot stand komen. Zijn proeven doen hem aannemen, dat 
bij toenemende luchtverdunning de praesentatietijden en de reactie- 
tijden verlengd worden. Hier dient bij vermeld te worden dat hij 
omtrent praesentatie- en reactietijd natuurlijk nog de oude opvatting 
koestert en er dus nog niet de beteekenis aan hecht, die er later 
door Arisz 3 ) aan gegeven is. Door mij zijn beide woorden steeds 
gebruikt in den zin als Arisz ze bezigt, vandaar de schijnbare 
tegenstrijdigheid tusschen mijn resultaten en die van Arpad Paal. 
§ 2. Methode.. 
De proeven werden alle bij éénzelfde temperatuur gedaan, door- 
dat de bakjes met de kiemplantjes in een electrisch verwarmden 
thermostaat geplaatst werden, waarin de temperatuur door middel 
van een thermoregulator constant gehouden werd. In het midden 
van den achterwand van den thermostaat bevond zich een opening, 
waardoorheen de as van den klinostaat reikte, bevat in een olie- 
pakking, zoodat hierlangs geen lucht van buiten kon binnenkomen; 
tevens ondervond de as bij het draaien hierdoor geen noemens- 
waardigen weerstand. Het einde der as in den thermostaat kon ge- 
schroefd worden in de klem, bestemd om de bakjes met de kiem- 
plantjes vast te klemmen. Deze bleven gedurende den geheelen duur 
van de proef in den thermostaat, konden op deze wijze zoowel geo- 
tropisch, als phototropisch geprikkeld worden, daar de voor- en 
zijwanden uit glas bestonden, en onmiddellijk na het toedienen van 
den prikkel konden ze dus om de horizontale klinostaalas gedraaid 
worden. Steeds werd met één bakje tegelijk gewerkt. Wel bevatte 
*) Arpad Paal. Analyse des geotropischen Reizvorgangs miltels Luftverdünnung 
Jabrb. f. wiss. Bot. L. pag. 1. 1912. 
3 ) W. H. Arisz. Untersuchungen über den Phototropismus. Recueil des Travaux 
Botaniques Néerlandais. Vol. XII. 1915. 
