schuiving van den blastopoi'us en de achlerwaarsche verlenging van 
de medullairplaat = den aanleg van de medullairbuis bewerkt. En 
beide groeiprocessen worden met een derde, gelijktijdig verloopend 
proces gecombineerd: de gastrnlatie, zich aan de oppervlakte uitend 
in de samentrekking van den blastoporusrand. 
De urogenese daarentegen treedt op, nadat twee van deze drie 
processen geëindigd zijn, te weten de gastrnlatie en de werkzaamheid 
der perianale of somatischè groeizone 1 ), en is dus uitsluitend het 
gevolg van de werkzaamheid des periporale groeizone, die een 
verlenging van de medullairbuis veroorzaakt, onevenredig aan de 
lengte van het sorna. De tegenstelling tusschen somatogenese en 
urogenese is hiermede verklaard. De werkzaamheid der periporale 
groeizone, zich uitend in de caudade verschuiving van den blastoporus, 
interfereert dus eerst met de gastrnlatie, wat de caudaad-excentrische 
sluiting van den oermond ten gevolge heeft, uit zich vervolgens in 
de door ons geconstateerde lerugschuiving van den spleetvormigen 
blastoporus (welk stadium slechts kort duurt), daarna in de staart- 
vorming als lengtegroei van de medullairbuis. 
Van halt houden der terugschuivende beweging van den blastoporus 
resp. porus neurenterieus vóór den anus (verg. tekstfig. 4) is dus 
geen sprake, en het verschil tusschen Anure en Urodeel is dan ook 
niet hierin gelegen, dat bij de eerste de porus neurenterieus een 
eindje vóór den anus halt maakt, bij de laatste eerst als de anus 
bereikt is, maar wel hierin, dat bij Anuren de buisvorming, d. i. 
het sluiten der medullair plooien, plaats vindt even vóór den anus, 
bij de Urodelen, Dipnoi en Cyclostomen eerst, als de anus bereikt 
is. En dit, slechts gradueele verschil, hangt blijkbaar weer samen 
met de omstandigheid, dat bij de Urodelen de werkzaamheid der 
periporale groeizone krachtiger is dan bij de Anuren, de werkzaamheid 
der peiianale daarentegen zwakker is dan bij dezen. Dit uit zich, 
gelijk wij reeds opmerkten, hierin, dat bij Urodelen de medullair- 
plaat zeer sterk, de buikzijde zeer zwak ontwikkeld is in vergelijking 
met de Anusen. Hetzelfde geldt voor de Dipnoi en Cyelostomen. Nu 
werkt, gelijk wij zagen, de perianale groeizone voornamelijk ventraal 
en op beide zijden van den (toekomstigen) anus, om de eenvoudige 
reden, dat bij open medullairplaat het toekomstige rompectoderm 
ook alleen ventraal en op de beide zijden van het ei ligt. Toch is 
ook dorsaal van den (toekomstigen) anus een, zij het ook zwakke, 
l ) Terwijl bij de Anuren de processen ongeveer gelijktijdig ophouden, komt het, 
gelijk boven reeds opgemerkt werd, bijv. bij visschen zeer veelvuldig voor, dat de 
somatogenese nog voortgaat na afloop der gastrulatie. zoodat de anus ergens 
tusschen de dooicrcellenmassa en de staartpunt komt te liggen. (Tekstfig. 5). 
76 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXV. A°. 1 '»16 1 7. 
