1 1(59 
van den kop. De plaats, waar liet oog behoorde te liggen, was op 
een klein putje na, opgevuld met bindweefsel. De tong was verkort 
en de copula van de hyoidboog sterk saamgedrukt, waarschijnlijk 
tengevolge van de steel, die vlak vóór de tong langs liep. In de 
onderkaak was de musculus genio-hyoidens aan den linkerkant even- 
eens sterk saamgedrukt; verder was ook hier weinig verandering 
te bespeuren. 
Wat mag wel de oorzaak zijn van dezen abnormalen groei en 
hoe kan de toestand zich aldus hebben ontwikkeld? Over het eerste 
punt moeten • we volslagen in het duister blijven. Wat het tweede 
punt betreft, kunnen we van twee veronderstellingen pitgaan : 1° het 
oog is in volwassen toestand gezakt, 2° het oogblaasje is al dadelijk 
bij uitstulping uit de hersenen van den gewonen weg afgeweken en 
heeft zich op de abnormale plaats tot oog ontwikkeld. Volgens mijn 
meening is het eerste geval on mogelijk. De veranderingen toch 
in den kop teweeggebracht, wijzen er op, dat het oog zijn weg heeft 
gekozen en' de op zij geschoven beenderen en spieren zich aan den 
abnormalen toestand, die zij bij hun ontstaan vonden, hebben aan- 
gepast. Ware liet oog afgeweken, nadat de beenderen zich ontwikkeld 
hadden, dan zou niet het entopterygoid van zijn plaats zijn geweken, 
maar zou het spierzenuwcomplex langs het been zijn gegroeid. 
Ook is het niet waarschijnlijk, dat de tong na zijn ontwikkeling 
zou zijn saamgedrukt, maar wèl, dat die zich ontwikkeld heeft, nadat 
de oogstee! gevormd was en zoo in haar groei is belemmerd. Ten 
slotte nog .is het moeilijk zich voor te stellen, hoe bij een volwassen 
oog de cornea zal zijn mcegezakt. 
Stellen we het tweede geval nl. dat het oogblaasje reeds bij zijn 
uitstulping uit de hersenen van zijn normalen weg is afgeweken, 
dan moeten we, om ons het proces goed te kunnen voorstellen, 
nagaan, hoe de toestand in den kop was bij het eerste ontstaan van 
het oog. Prof. Boeke geeft ons voor Muraena daarover waardevolle 
gegevens (Die Entwicklung der Muraenoiden, Petrus Camper, Dl. II 
1903). Ten tijde van het uitstulpen van de oogblaasjes, stulpt zich 
ook het infundibulum ven traal waar fs uit. Daarvóór ligt de zoogen. 
voorste mesodermmassa, een samensmelting van mesóderm en ento- 
derm volgens Boeke. Deze bestaat uit een verdikte celmassa, die 
aan weerskanten van de hersenen in twee vleugels uitloopt en 
uit een éénlagige tong, die aan de periblast grenst. In een later 
stadium versmelt de verdikte mesodermale massa met het ectoderm, 
terwijl de onderste tong zich ombuigt en samensmelt met het 
darmepitheel. 
Het ectoderm stulpt zich naar binnen en groeit naar het ento- 
