1188 
beweging kleiner zou zijn dan bij de beweging onder constante kracht. 
De waarnemingen zijn te grof voor quantitalieve berekeningen, maar 
de verschillen van niber. en m,, ein . zijn te groot en te zeer in één 
richting om aan waaimemingsfouten te worden toegeschreven. 
Amsterdam. Natuurkundig Laboratorium. 
Natuurkunde. De Heer Kamerlingh Onnes biedt aan Med. 
151c/ uit het Natuurkundig Laboratorium te Leiden -. J. E. 
Verschafeelt : ,,De inwendige wrijving van vloeibaar gemaakte 
gassen. VI. Waarnemingen omtrent de schommelende draaiings- 
beweging van een bol in een wrijvende vloeistof bij eindige 
uitwijking shoeken en toepassing der verkregen uitkomsten op 
de bepaling van wrijvingscoefficiënten” . 
(Mede aangeboden door den Heer Kuenen). 
1. In een vorige mededeeling *) werd de theorie ontwikkeld van 
de schommelende wenteling van een bol in een wrijvende vloeistof 
in de onderstelling, dat de draaiing met zulke geringe hoeksnelheden 
geschiedt, dat van de werking der centrifugaalkracht kan worden 
afgezien. Deze vereenvoudiging komt hierop neer, dat men bij de 
integratie der algemeene differentiaal-vergelijkingen de termen ver- 
waarloost, die t. o. v. de oneindig klein onderstelde snelheid van 
hoogere orde zijn dan de eerste * 2 3 ). Uit een theoretisch oogpunt is 
dit volmaakt geoorloofd, maar, waar het geldt de uitkomsten der 
theorie te gebruiken bij de experimenteele bepaling van wrijvings- 
coefficiënten van vloeistoffen (of gassen), is het noodig te weten, 
welke voor een bepaalde vloeistof de grens van snelheid is (beter 
van amplitude, welke grens nog van den schommeltijd kan afhangen) 
waarboven de theorie praktisch niet meer van toepassing is ; hoe 
groot dus bij een bepaalde amplitude de fout is, die door de vereen- 
voudiging wordt veroorzaakt. 
De uitkomsten der benaderde theorie werden gebruikt bij de bepaling 
van de wrijvingscoefficiënten van mengsels van zuurstof en stikstof *). 
( c.MA 
hoogstens 0,04 J, 
zijn voor het gevoel werkelijk klein, en dat de afwijking van de 
vereenvoudigde theorie bij die proeven wel niet groot zou wezen, 
0 Meded. n°. 148& Zittingsverslag van 24 Nov. 1915. 
2 ) Zie b.v. Kirchhofe, Vorlesungen über mathematische Physik, n°. 26. 
3 ) Meded. n°. 149ö, V. Zittingsversl. 25 Maart 1916. 
