i J 92 
nemingen werd gevonden, dat de maximale uitwijkingen konden 
worden voorgesteld als volgt *) : 
u. Water, bij 9,°6 C. ( f t = 1,000, r; =r 0,01319 
9 Hierin mag wel het bewijs worden gezien, dat werkelijk binnen de nu gekozen 
ampli udegrenzen de grens werd bereikt, waarbeneden de snelheden praktisch als 
oneindig klein kunnen 'worden beschouwd. Men kon misschien daartegen inbrengen 
dat het van zelf spreekt, dat men met zoo’n reeksontwikkeling een beperkt gedeelte 
van de lijn a, t kan voorstellen, en dat de nauwkeurigheid, waarmede dat geschiedt, 
alleen afhangt van het aantal der ingevoerde termen ; ook met een algebraïsche 
formule zou dit immers het geval zijn. Daarop mag geantwoord worden, dat de 
formule (1) niet a priori met een bepaald aantal termen werd aangenomen, om dan 
op de gebruikelijke wijze de coëfficiënten dier termen te bepalen: uit de berekenings- 
wijze bleek werkelijk de noodzakelijkheid van het gebruik dezer formule. De 
berekeningswijze was nl. de volgende : In een gr&phische voorstelling was de lijn 
log y, t vrijwel een rechte lijn. die alleen aan den kant der groote amplitudes een 
duidelijke kromming vertoonde; uit het stuk, dat bij lage «’s behoorde, kon dus 
met vrij groote nauwkeurigheid een eerste term worden bepaald. Werd nu het 
verschil ai opgemaakt, dan bleek dat, wanneer de lijn log (x — *i) , t in teekening 
werd gebracht, deze bij de laagste grens, waar ze nog betrouwbaar was, duidelijk een 
driemaal grooteren richtingscoëfficient vertoonde dan de lijn log * , t. Hieruit werd 
nu een eerste benaderde waarde voor berekend, welke van y. werd afgetrokken ; 
daardoor werd de lijn log (x — # s ) , t over een grootere uitgestrektheid recht, dan 
de lijn log x,t, en zoo kon een nauwkeurigere waarde worden gevonden voor ct\ 
en dus ook voor a 8 . Werd vervolgens log { .—o . i — 23), t in teekening gebracht, 
dan bleek deze lijn een vijfmaal grooteren richtingscoëfficient te hebben dan 
log * , t, enz. 
Hierbij dient nog opgemerkt te worden, dat de tijdsintervallen tusschen de oogen- 
blikken waarop twee opeenvolgende maximale amplituden werden bereikt 
alle gelijk % werden genomen ; dit nu is niet heélemaal juist : een mathematisch 
onderzoek leert dat het oogenblik, waarop — = 0 is, niet juist ligt midden tusschen 
de oogenblikken waarop x = 0, en dat de verschuiving der maxima van de ampli- 
tude afhangt. Intusschen viel bij deze proeven (waar de demping betrekkelijk 
gering was) de verschuiving der maxima binnen de grenzen der waarnemings- 
fouten, Men kan het ook zoo voorstellen, dat de uitwijkingen werden waargenomen 
T . . 
op de tijdstippen (2n + 1) — (die uitwijkingen zijn ook door een formule zooals 
(1) voor te stellen) en deze uitwijkingen weken niet merkbaar van de maximale 
uitwijkingen af. 
3 ) De wrijvingscoëfficienten zijn berekend uit de gegevens T, l, T 0 = 20,65 bij 
gewone temperatuur en 20,61 in vloeibare lucht, K = 573,5 bij gewone tempera- 
tuur en 571,0 in vloeibare lucht (zie Meded. N°. 1 496), in aanmerking genomen 
dat de dampkringslucht zelf, door wrijving op het niet in de vloeistof gedompelde 
deel van het stelsel (hoofdzakelijk op den cylinder), en de inwendige wrijving van 
den draad samen een decrement gaven 3% -f- J 3 = 0,00606 (zie verder). 
