1193 
« = 0,01 x 6,73 . lö — 8 x* — 3,06 . 10— 8 x* , ') 
_£J 
waarin x = e 7 , met T = 20,95 en $ = 0,1272. 
h. Benzol, bij 9,°8 Qi = 0,890, 77 = 0,00773) 
« = 0,01 « + 7,83 . 10~* .f* -3,00 . ÏO - 8 0 1 , 
met T — 20,86 en 6 = 0,0898. 
c. Zwavelkoolstof , bij 10°, 8 (ft = 1,277, 17 = 0,003839) 
« = 0,1 0 + 18,57 . 10-6 a * _ 13,65 . 10-8 *,» _|_ 4,0 . 10 10 A .?, 
met T = 20,83 en ti = 0,0705. 
(7. Ether, bij 11°, 2 (ft = 0,725, r\ = 0,002785) 
« = 0,01 0 -j- 19,95 . 10-* 0* — 18,66 . 10- fi 0 1 -f 8,5 . 10- 10 x\ 
met T— 20,76 en d= 0,04840. 
Vloeibare lucht, bij 80°, 8 K— — 192°, 3 C. (fi=0,956, 17=0,001718) 
«=0,01 0 4- 15,82 . 10 « .TT 8 — 12,88 . 10- 8 x s + 5,3 . 10- lu x\ 
met T= 20,72 en iï = 0,041 94. 
De uitwijkingshoeken zijn uitgedrukt in radianten. De formules 
zijn zoodanig opgesteld, dat de tijd wordt berekend van af het 
oogenblik, waarop « = 0,01 {x = 1 ; schaal uitwijking 3,074; bij zulke 
kleine amplitudes is de invloed der hoogere termen praktisch nul); 
zij volgen uit waarnemingen tusschen de grenzen « = 0.1 en « = 0,003. 
Uit de absolute nauwkeurigheid der schaalaflezingen (zie boven) 
volgt, dat de invloed der hoogere termen slechts merkbaar begint 
te worden voor water bij 0 = 1,6 of « = 0,016, voor benzol reeds 
een weinig lager, voor zwavelkoolstof en ether bij « = 0,011 en 
voor vloeibare lucht bij « = 0,012. Uit deze enkele gegevens volgt 
dus, zooals trouwens werd verwacht (zie § 1, noot), dat voor een 
zelfde schommelende lichaam de praktische grens van oneindige 
b De coëfficiënten in deze formules zijn natuurlijk niet zuiver diegene die voor 
het geval van een enkel bolvormig lichaam zouden gelden; alleen in zeer ruwe 
benadering zal dit het geval zijn: zij hebben immers betrekking op het geheele 
schommelende systeem, waarvan alleen de bol in de vloeistof is gedompeld. Boven- 
dien ondergaan de coëfficiënten ook nog (onrechtstreeks) den invloed van de 
inwendige wrijving van den draad, doordat k ook van die inwendige wrijving 
afhangt (rechtstreeks gee't die inwendige wrijving van den draad volgens Guye c.s. 
geen hoogere termen dan den eersten; zie b.v. Arch. de Genève, (4), 26, 136 en 
263, 1908). Het is overigens niet mogelijk uit die formules diegene af te leiden, 
die voor een enkelen bol zouden gelden omdat er geen additiviteit bestaat der drie 
wrijvingen in hoogere benadering dan de eerste (zie Meded. N°. 149b, IV, 5) ; het 
is duidelijk dat, wanneer men het stelsel aan den invloed der drie wrijvingen 
afzonderlijk kon onderwerpen, men dan formules krijgen zou met verschillende 
exponenten k, en dat deze formules niet tot één enkele, met één bepaalde k waarde 
te vereenigen zouden zijn. 
