1 1 97 
gevonden, te corrigéeren. Niettegenstaande de tusschen de grenzen 
(( — 0,07 en « = 0,02 waargenomen amplitudes een nagenoeg con- 
stant logarithmisch deerement vertoonden, leert de voor vloeibare 
lucht gevonden formule (<?), dat de gemiddelde waarde van het loga- 
rithmisch decrement tusschen die grenzen (d.w.z. de waarde van 
d Ion n 
T — ■— bij « = 0,05 ongeveer, of 
dt 
x — 5) gelijk is aan 1,046 d n . 
tf 0 zijnde de waarde voor oneindig kleine schommelingen. Zoo volgt 
eveneens uit de voor gasvormige lucht gevonden formule ( y ), dat 
voor « == 0,06 (de gemiddelde amplitude waarbij het logarithmisch 
decrement der gasphase in de proeven van meded. 1496 werd bepaald), 
d log * 
dt 
= 1 ,47 tf u . We vinden aldus, voor de mengsels met kookpunt r°: 
r = 79.57 6 = 0.03802 d, + <f 3 = 0.00310 ^ = 0.909 = 0.001 658 
82.34 0.04137 „ 1.003 0.001806 
77.91 0.03632 „ 1.841 0.001615 
89,62 0.04431 „ 1.143 0.001858 
met een relatieve nauwkeurigheid die op tfst geschat kan worden. 
8. Bij graphische voorstelling der uitwijkingen naar rechts en 
naar links, in de proeven van §§ 4 en 5 waargenomen, bleken de 
twee lijnen, waarop de twee reeksen van punten lagen, niet volko- 
men symmetrisch te zijn t.o.v. van een rechte lijn « = const. : de 
diameter van dit stelsel van twee lijnen was zwak gekromd en 
bereikte asymptotisch het nulpunt der uitwijkingen. Dit kan aldus 
worden geïnterpreteerd, dat dit nulpunt (« 0 ) zich gedurende de proef 
verplaatst; die verplaatsing was echter zwak: 1 mM ongeveer op 
de schaal bij de proeven van § 4, hoogstens 1° bij die van § 5. 
Aanvankelijk werd die verplaatsing beschouwd als een gevolg 
van een elastische nawerking van den draad, die immers bij het 
begin der proef over een zekeren hoek werd gewrongen ; maar toen 
het verschijnsel zeer regelmatig bleek te zijn, onafhankelijk van de 
oorspronkelijke wringing van den draad, en ook het terugkruipen 
tot den evenwichtstoestand langzamer bleek te geschieden bij vloei- 
stoffen met geringere wrijving, werd gedacht aan een verschijnsel 
in de vloeistof. De mogelijkheid werd nl. overwogen, of niet, door 
het in beioeging brengen van het schommelende stelsel, de vloeistof 
een éénzijdige wentelende beweging kreeg, welke den bol meesleepte, 
en die natuurlijk gedempt moest zijn, \zoodat de bol langzamerhand 
tot den evenwichtsstand terug moest komen. Bij berekening bleek 
echter, dat die invloed zich na zulk een langen tijd niet meer kon 
78 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXV. A°. 1^16 '17. 
