1208 
zijn de voorwaarden die ook in meded. N°. 148c werden gevonden. 
4. Met behulp van deze beschouwingen is het mogelijk de uit- 
komsten der in meded. n°. 151 cl beschreven proeven iets overzich- 
telijker voor te stellen. Aangezien slechts twee oneindigheden van 
bewegingstoestanden bestaan, kunnen we alles herleiden tot de ver- 
andering van slechts twee van de vijf elementen p, ?j, 7\, R en R x ). 
Nu ligt het in de eerste plaats voor de band, aangezien bij de meeste 
proeven de toestel onveranderd bleef (dus T 0 , K en R niet veran- 
derden), maar alleen de vloeistof gewijzigd werd, i j en p als veran- 
derlijken te beschouwen, en dus de formule h van § 4 (Meded. N°. 15 ld), 
gevonden met een gewijzigd schommelend stelsel, tot dezelfde waarden 
van K en T 0 te herleiden als die, welke golden voor de formules a tot/. 
De formule h zelf verandert daarbij niet, aangezien cc en x dimensie- 
looze getallen zijn ; d verandert evenmin, en de voorwaarden (2) leeren, 
dat diezelfde formule h gevonden had moeten worden, wanneer de 
bol, verbonden met den cylinder van aluminium, geschommeld had 
in een vloeistof met p = 0,607 en r\ = 0,01028. Ook de waarde 
T - T 0 
tp = — — — = 0,010 zou daarbij dezelfde gebleven zijn. 
Het verdient echter de voorkeur alles tot eenzelfde vloeistof te 
herleiden, b.v. met p = 1 en i\ = 0,01 (water van 20°), en AT en 
T 0 te laten veranderen 2 ), Zoodoende krijgen we de bijgaande tabel. 
Van deze tabel kan partij getrokken worden, voor het beoordeelen 
van de gunstigste omstandigheden, waarin met een bepaalde vloeistof 
kan worden geëxperimenteerd ; zij is namelijk tot iedere andere 
vloeistof te herleiden, door alle T 0 ’s en alle K’ s met bepaalde fac- 
toren te vermenigvuldigen. Nemen we b.v. voor vloeibare waterstof 
de waarden aan : p = 0,07 en ?j = 0,0001 3, waarvan de laatste in 
meded. n°. 1486, § 13, door toepassing van de wet der overeen- 
stemmende toestanden werd berekend, dan zien wij, dat volgens 
form. (2) voor die vloeistof alle T 0 ’ s ongeveer 5 maal grooter en 
alle K’s ongeveer 15 maal kleiner moeten worden genomen ; om 
dus met vloeibare waterstof te werken in omstandigheden ongeveer 
overeenkomende met die, waarin met ether werd gewerkt, zou 
K = 60 en T 0 = 40 genomen moeten worden. 
') Wanneer we, ten minste in ruwe benadering, het schommelende en wrijvende 
lichaam tot den bol bepalen. Wel zijn de gelijkvormigheidsbeschouwingen uit te 
breiden tot het geval, waarin het schommelende ste sel zich gedeeltelijk in één 
vloeistof, gedeeltelijk in een andere bevindt ; dan moeten, zooals men gemakkelijk 
inziet, de verhoudingen der dichtheden dier vloeistoffen in alle gevallen dezelfde zijn. 
2 ) Dit werd in meded. n n . 148c ook gedaan. Men kan immers K en Tq binnen 
veel wijdere grenzen laten veranderen dan en p. 
