121 J 
heid bezat, kookte l 2 ) onder een druk, die door de laboratorium- 
pompen op enkele m.M. kwik standvastig werd gehouden, en slechts 
weinig hooger was dan de dampkringsdruk a ) ; het ledigen van den 
toestel kon zeer snel geschieden door verdamping der vloeistof, na 
verwijdering van het buitenste vacuuinglas, dat evenals bij de 
proeven met vloeibare lucht, vloeibare lucht bevatte. Als binnenste 
vacuumglas, dat de vloeibare waterstof bevatte, werd een geheel 
verzilverd glas genomen, waarin alleen een paar overstaande ven- 
sters waren opengelaten, ten einde bij het vullen de hoogte van de 
vloeistof binnen het glas te kunnen waarnemen ; aangezien het bui- 
tenste glas verzilverd was, met vrijlating van niet meer dan een 
doorschijnende reep, was het voldoende dit buitenste glas een weinig 
te draaien om de vloeibare waterstof zoo goed als geheel tegen 
uitwendige straling te beschutten. 
2. Technische moeilijkheden, voortspruitende uit het gebruik van 
vloeibare waterstof en de veel lagere temperatuur (± 20° K.), deden 
zich niet voor; alleen was, zooals te verwachten was, de demping 
der schommelingen zeer klein (ongeveer 6 maal kleiner dan in 
vloeibare lucht) en daardoor liet zich de inwendige wrijving van 
den ophangdraad in hoóge mate, en wel op zeer onaangename wijze 
gelden. Het bleek n.1., dat die wrijving niet alleen vergelijkender- 
wijze zeer groot was, maar in sterke mate van toevallige, moeilijk 
te beoordeelen en te regelen omstandigheden afhing, waardoor wel 
uit iedere proef op zichzelf een nauwkeurig te bepalen logarithmisch 
decrement was af te leiden, maar tusschen de verschillende proeven 
slechts zeer matige overeenstemming werd gevonden 3 ). In de eerste 
plaats werd bevonden, dat ontspannen en opnieuw spannen van den 
draad (dus verwisselen der cylinders C) de viscositeit van den draad 
sterk wijzigde (meestal verhoogde) ; in de tweede plaats was die 
viscositeit een functie van den tijd, die slechts langzaam, op eenigs- 
zins exponentieele wijze afnam, om eerst na dagen constant te wor- 
den ; in de derde plaats bleek het gas, waarin de draad zich bevond, 
ook een grooten invloed op diens wrijving te hebben -. luchtledig 
!) Dat koken, dat gel eel oppervlakkig was, zonder bdvorming, geschiedde, dank 
zij de schermen, heel langzaam. 
2 ) Het kleine drukverschil tusschen den dampdruk binnen den toestel en den 
luchtdruk daarbuiten werd aan het open manometertje Ma (zie de figuur der 
meded. No. 149Ö) afgelezen. 
s ) Dit is blijkbaar ook de oorzaak van de verschillen die bij de proeven met 
vloeibare lucht werden waargenomen (zie meded. No. 149 b V). Dat ongestadige 
in de inwendige wrijving van den draad heeft ook vorige onderzoekers last gege- 
ven: zie b.v. Zemplén, Ann. d. Phys., 19, 802, 1906. 
