1242 
uit deze stoffen gemakkelijk wandslijm. Vele andere soorten hebben 
ditzelfde vermogen, bijvoorbeeld Aerobacter viscosus en Bacillus poly- 
viyxa. Maar B. prodigiosum viscosum kan ook uit eiwitachtige 
stoffen alleen, zooals uit gelatine of pepton, slijm voortbrengen, hetgeen 
B polymyxa en A. viscosus volstrekt niet kunnen doen. Daar het 
nu geheel onaannemelijk is. dat één en dezelfde faktor of enzym 
zoowèl uit eiwitten als uit koolhydraten celluloseslijm zou kunnen 
voortbrengen moet men aannemen, dat B. prodigiosum viscosum 
nog een specifieken faktor bevat,, die uil de eiwitachlige stof een 
enzymsubstraat kan afsplitsen, dat door den wandvormenden faktor 
in celluloseslijm wordt veranderd. Deze eiwitsplitsende faktor is 
echter in B. polymyxa en A. viscosum niet aanwezig. B. prodigiosum 
viscosum is dus een mutant, die door minstens twee faktoren van 
den hoofdvorm verschilt, en er zal nog een andere mutant kunnen 
gevonden worden, die den faktor mist om uit eiwitten een enzymo- 
teel of enzymsubstraat voort te brengen, dat in slijm kan worden 
omgezet, dat is een mutant, die wel uit koolhydraten maar niet uit 
eiwitten slijm zal kunnen vormen. 
Een groot aantal andere voorbeelden, die aantoonen, dat de 
beschouwingen betreffende de analyse der erféénheden of faktoren 
alleen betrekking hebben op enzymen, zouden hieraan kunnen toe- 
gevoegd worden. 
Begrenzing van het enzymbegrip. 
Het komt mij voor, dat het voorafgaande geschikt is om het 
enzymbegrip beter te begrenzen dan dit tot nu toe is geschied. Ik 
zal dit door een paar voorbeelden toelichten, namelijk voor de 
cecidiën of gallen en voor enkele stoffen, die in de immuniteitsleer 
fermenten worden genoemd. Wat de cecidiën betreft het volgende. 
Vroeger heb ik aangetoond, dat de bij de galvorming plaats 
hebbende verandering der plant niet erfelijk is. Zoo kunnen zich 
uit de gallen van Nematus viminalis, op vochtig zand bewaard, 
geheel normale wortels van den drager Salix amygdalina ontwik- 
kelen, en uit die van de gal wesp Neuroterus lenticularis aan eike- 
bladen, geheel normale eikewortels. 
Uit de okselknoppen van de roosgal door Cecidomyia rosaria aan 
Balix alba gevormd, heb ik geheel normale wilgeboompjes opgekweekt; 
evenzoo uit deji knop in de gal van Cecidomyia poae normale 
planten van Poa nemoralis. Door krachtig snoeien van takjes van 
Rosa canina, waaraan zich bedeguaren ontwikkelden, voortgebracht 
b Slechts zeer weinige Lenticularis - gallen bezitten deze eigenschap; waarschijn, 
lijk hangt zij samen met de plaats, waar de gal op het eikeblad ontstaat. 
