xm 
dispersion is active, two vibrations of nearly the same period affect 
each other in such a way as to cause a mutual repulsion between 
the corresponding spectrum lines.” 
Dit nu is een vergissing. Door Larmor '), niet door mij, is het 
denkbeeld geopperd, dat van zeer naburige lijnen de afstand der 
kernen iets grooter zou moeten zijn dan beantwoordt aan de plaatsen 
dier lijnen indien zij vrij stonden. De eigen periode van een vibrator 
hangt namelijk af van den brekingsindex van het omringende medium 
(op de wijze van het zoogenaamde druk-effect) ; en doordat deze 
brekingsindex sterk geinfluenceerd wordt door de aanwezigheid van 
andere vibratoren met een slechts weinig afwijkende periode, ontstaat 
volgens Larmor wederzijdsche afstooting der lijnen. 
De omstandigheden die King bij zijne experimenten verwezenlijkt 
had, stelden hem in staat de waarneembaarheid van dit effect op 
de proef te stellen. Het resultaat was negatief. Larmor zelf had 
trouwens in 'de tweede van zijne bovenbedoelde mededeelingen reeds 
opgemerkt, dat men op grond van een ruwe schatting van de groot- 
heden die het effect bepalen, geen merkbare waarde voor de afstoo- 
ting mocht verwachten. En verder zegt Larmor nog: ,,This mutual 
repulsion of intrinsic periods seems to be a different thing frorn the 
mutual influence of adjacent lines thatis asserted by W. H. Juliüs” — 
voorzeker een gerechtvaardigd vermoeden. 
King onderzocht in den electnschen oven mengsels van chromium 
(waarvan de lijnen A 4254, A4275, ^4290 sterke anomale dispersie 
vertoonden) met titanium en calciumdampen. Er bevond zich een 
titaniumlijn op 0.21 A afstand van 14275, en een calcium- en een 
titaniumlijn op resp. 0.36 A en 0.65 A van 1 4290 verwijderd. De 
golflengten van die calcium- en titaniumlijn en werden nu vergeleken 
met hare golflengten in het emissiespectrum bij afwezigheid van 
chromium. De nabijheid van de sterke chromiumlijnen bleek niet 
alleen geen spoor van vergrooting, maar zelfs een verkleining van 
den afstand ten gevolge te hebben. Dit laatste verschijnsel beschouwt 
King echter niet als een reëele onderlinge inwerking, doch als een 
gevolg van de ongelijke lichtsterkte aan de twee kanten van de 
zwakke lijnen, waardoor een systematische instellingsfout werd ge- 
maakt in den zin van nadering tot de sterkere, verbreede lijn. (Op 
deze instellingsfout komen wij op blz. 1253 terug). 
Het is duidelijk dat deze uitkomsten van King geen enkel argu- 
ment leveren tegen het bestaan van de lijnverschuivingen door 
anomale dispersie, waarop door mij de aandacht was gevestigd, ver- 
] ) Larmor, Mutual repulsion of contiguous spectrum lines. The Observatory 39, 
103 and 280, (1916). 
