1308 
of blijvende teekening te voorschijn roept. Hiertegenover merkte 
J. F. van Bëmmelen op, dat dit niet kan opgaan in het geval van 
rupsen, die onder elkaar zoozeer verschillen als bijv. Pieris brassicae 
en P. napi, terwijl de poppen een bijna volkomen gelijke teekening 
vertoonen. Bovendien slaagde van Bemmeien er in deze zelfde teeke- 
ning aan te toonen bij andere R/iopalocerapoppen. Hij meende 
hierin een bewijs te mogen zien voor de opvatting der pop als 
onbeweeglijk geworden subimaginaalstadium. 
Bovendien zou ik willen wijzen op de bewering van Lameere 
(1900), dat de hypodermis tijdens het popstadium geheel vernieuwd 
wordt. 
Ik geloof ook, dat van Bemmelen’s meening de voorkeur verdient 
boven die van Poulton, en dat de popteekening wel een morpholo- 
gische heteekenis heeft. 
Reeds in mijn vorige mededeeling wees ik er op, dat de pop- 
teekening bijna volkomen gelijk is aan die van rupseninstar I. 
Uitgaande van de overweging, dat bij bijkans alle gekleurde 
Rhopalocerapoppen het vlekkenpatroon gelijk is, en rekening houdende 
met het feit, dat het eerste pigment zich afzet aan den voet der 
setae, kan men beweren, dat de vlekkenteekening gelijk te stellen 
is aan het setale patroon. Is deze meening juist, dan is tevens de 
bewering van Eimer c. s. vervallen, die aan de streep een hooge 
waarde toekennen als primair element der teekening. De opvatting 
van J. F. van Bemmelen (1912) en Tower (1905) — waarbij zich 
in den laatsten tijd ook de Meijere (1916) aansloot — is dan de 
juiste. 
Is echter het vlekkenpatroon homoloog aan het setale patroon, 
dan moet men niet alleen de poppen met vlekkenteekening onder- 
zoeken, maar ook die welke ongekleurd zijn, doch setae dragen. 
Het is merkwaardig, dat reeds j§ 1690 Swammerdam de beteekenis 
der „haren” op de pop inzag voor de opvatting van het popstadium. 
Talrijke ongekleurde poppen bezitten een setaal patroon, bijna 
geheel overeenstemmend met Type I. Ik ben dan ook overtuigd, 
dat het oorspronkelijke poppatroon bestaat uit setae, volgens dit 
type gerangschikt en waarschijnlijk aan den voet voorzien van een 
. pigmentophooping. 
Nu toonde Chapman (1893 — ’96) aan, dat de pop der Lepidoptera 
niet zoo onbeweeglijk is als men meestal denkt. De beweeglijkste 
poppen vond hij bij de meest primitieve vlinders. 
Vereenigt men nu deze beide opvattingen^ dan krijgt . men de 
voorstelling van een primitieve pop, die goed beweeglijk was en 
een setaal- of een vlekkenpatroon bezat als de rupsen. Dit strookt 
