1323 
van het aantal herhalingen der leerproeven houdt echter geen gelij- 
ken tred met die der repeteerproeven, waardoor voor twee onzer 
proefpersonen de na 24 uur verkregen besparing het grootst is bij 
gebruik der natuurlijke, voor den derden echter bij gebruik der 
experimenteele leerwijze. 
2. Bij gebruik der experimenteele leerwijze vraagt het van buiten 
leeren niet alleen minder tijd, ook is de na 24 uur verkregen tijds- 
besparing grooter. De enkele uitzonderingen vinden haar verklaring 
in de ongelijke toename van het tot van buiten leeren benoodigde 
aantal herhalingen in de leer- en in de repeteerproeven. 
3. De recitatie-tijd is, zoowel bij gebruik der natuurlijke als bij 
gebruik der experimenteele leerwijze, grooter voor de leer- dan voor 
de repeteerproeven. De experimenteele leerwijze schijnt over het 
algemeen meer dan de natuurlijke bevorderlijk te zijn aan een 
vlotte recitatie; de laatste daarentegen geeft een grootere besparing. 
4. In den regel is de gemiddelde duur eener herhaling grooter 
voor de leer- dan voor de repeteerproeven. Het natuurlijke leertempo 
onzer proefpersonen bleek belangrijk langzamer te zijn dan het 
experimenteele. 
5. Voor twee onzer drie proefpersonen neemt bij gebruik der 
natuurlijke 'leerwijze, zoowel in de leer- als in de repeteerproeven, 
het leertempo geleidelijk met de toename der bekendheid van de 
leerstof in snelheid af. Bij gebruik der experimenteele leerwijze is 
van een geleidelijke verlangzaming van het leertempo met de meerdere 
bekendheid van het materiaal niets te bespeuren. Wel is ook hier 
het tempo over het algemeen sneller voor de repeteer- dan voor de 
leerproeven. 
6. De invloed der oefening openbaart zich door een ver- 
mindering van het tot van buiten leeren vereischte aantal herhalingen. 
Voor den eenen proefpersoon is hij het grootst bij gebruik der 
experimenteele, voor den anderen bij gebruik der natuurlijke 
leerwijze. 
7. De. invloed der oefening op den leertijd uit zich bij gebruik 
der natuurlijke en experimenteele leerwijze, over het algemeen, in 
een verkorting van den tot van buiten leeren benoodigden tijd. De 
verlenging van den leertijd, die bij een onzer proefpersonen wordt 
waargenomen, moet op rekening van een krachtige strekking tot 
reciteeren der gekende syllaben worden geschreven, die zich 
gemakkelijker bij de natuurlijke dan bij de experimenteele leerwijze 
vermag door te zetten. 
