1328 
Natuurkunde. — De Heer Kuenen doet een mededeeling namens 
Dr. S. W. Visser, getiteld: „Over de Buiging van het Licht 
bij de Vorming van Halo's.” 
(Mede aangeboden door den Heer Kamerlingh Onnes.) 
I. Inleiding. 
Bij de halo’s, die door breking ontstaan, worden dikwijls kleuren 
waargenomen. Het meest bekend zijn deze bij den circumzenithaal- 
boog, de bijzonnen en de raakbogen, maar ook de groote kring van 
46° is vaak gekleurd, en eindelijk treden duidelijke kleuren op bij 
den gewonen kring van 22°. 
Met dezen laatsten kring zullen we ons in het onderstaande voor- 
namelijk bezighouden. Volgens de gewone brekingstheorie, zooals 
die bijvoorbeeld in het bekende werk van Pernter 1 2 ) wordt ontwik- 
keld, zou het rood aan de binnenzijde van den kring nog duidelijk 
zichtbaar moeten zijn, terwijl het- groen en het blauw reeds zeer 
bleek zouden wezen. Nu leeren echter de waarnemingen, dat de 
kleuren dikwijls zoo goed als niet zichtbaar zijn, terwijl anderzijds 
de kleuren somtijds zeer helder optreden, en hetzelfde geldt voor 
de andere genoemde halo-verschijnselen. Deze sterke kleuren worden 
door Pernter voor de bijzonnen en de raakbogen verklaard door 
de aanwezigheid van een zeer groot aantal ijskristallen, waardoor 
de lichtsterkte vergroot en de kleur zichtbaar zou worden 3 ). Maar 
als er alleen wit of ten naastebij wit is, dan kan er door meerdere 
lichtsterkte niets anders voor den dag komen dan méér wit : de 
kleurverdeeling kan door grootere lichtsterkte geen verandering 
ondergaan. 
Hoe weinig de kleuren in de theorie passen, blijkt duidelijk uit 
een opmerking van Pernter zelf 8 ): 
,,Ik vind overigens in de beschrijving van het verschijnsel, 4 Sep- 
tember 1900 te Aken door Sieberg waargenomen, de volgende 
opgave van de kleuren van den kleinen kring : Daarbij was hij van 
binnen naar buiten duidelijk rood, geel, groen en blauw gekleurd. 
Daar deze waarneming alle andere zou tegensprëken, als ze betrek- 
king had op den geheelen kring, neem ik aan, dat de kleuren daar 
gezien werden, waar de bijzonnen zich op den kring bevonden, bij 
welke deze kleuren ook door anderen werden waargenomen”. 
] ) J. M. Pernter en F. M. Exner, Meteorologische Optik, Wien 1910, pag. 319. 
2 ) Pernter. l.c. p. 318, 320, 321. 
3 ) Pernter, l.c. p, 228. * 
