1339 
1 V De Buiging stheorie. 
We kunnen ons weer beperken tot het verschijnsel, zooals het 
zich in één vlak zon-kristal-oog voordoet, wanneer de brekende 
ribbe loodrecht staat op dit vlak. We zullen ons verder bepalen 
tot het bijzondere geval van even groote kristallen, dat als een voor 
kleurontwikkeling gunstig grensgeval moet worden beschouwd. 
Bij de breking treedt een bundel van bepaalde breedte uit het 
kristal, zooals we gezien hebben. Maar deze bundel wordt begeleid 
door buigingsverschijnselen. Zeer vele, even groote, onregelmatig 
verspreide kristallen met evenwijdige brekende ribben leveren der- 
gelijke lichtbundels, die interferentie-strepen doen ontstaan: we zien 
de lichtbron door een zeer groot aantal onregelmatig verspreide, 
rechthoekige openingen : spleten. Er worden buigingslijnen gevormd 
evenwijdig aan de brekende ribben der kristallen. Bij wenteling van 
het aangenomen vlak om de lijn oog-zon ontstaan dan buigings- 
kringen om de zon. 
De plaatsen der buigingsminima zijn gegeven door de vergelijking 
sin 6 = m — , 
a 
waarin 6 de buigingshoek voor het minimum, m het ranggetal, X de 
golflengte en a de wijdte der spleet. 
Het eerste maximum vormt zich voor iedere kleur in het minimum 
van deviatie- Daarbuiten vertegenwoordigt iedere richting een maxi- 
mum voor iedere kleur, aan beide zijden door buigingslijnen begeleid. 
De som-kleur kan daar dan niets anders zijn dan wit, en de eenige 
kleuren, die gezien kunnen worden, zullen te vinden zijn aan den 
binnenkant. 
In iedere richting werken twee bundels AB en HK (fig. 1) van 
verschillende wijdte samen. Bedenken we, dat deze bundels hoe 
langer hoe meer aan elkaar gelijk worden, hoe dichter ze bij den 
hoek van kleinste afwijking gelegen zijn en dat de afwijking der 
stralen daar maar langzaam verandert met den invalshoek, dan 
volgt daaruit, dat de buigingslijnen in de buurt van de kleinste 
afwijking elkaar nagenoeg bedekken, en dat dan de kleuren daar 
sterker moeten spreken dan elders. Om het effect hiervan duidelijk 
te maken, heb ik de relatieve breedten der spleten AB en HK 
(form. 1) aan weerszijden van de kleinste afwijking voor invals- 
hoeken tusschen 37° en 50 3 berekend voor n = 1,310 (geel), verder 
bij die hoeken de afwijking, die de plaats van het centrale maximum 
aangeeft, ten slotte de plaats van het eerste buigingsminimum aan 
weerszijden van het centrale maximum, daarbij aannemende, dat voor 
