1370 
Scheikunde. — De Heer Holleman biedt eene mededeeling aan 
van den Heer E. H. Büchner en Mej. A. Prins: „Damp- 
spanningen in het stelsel-, zwavelkoolstof -melhylalkohol.’' 
(Mede aangeboden door den Heer F. M. Jaeger). 
In de meeste leerboeken treft men omtrent den damp van ge- 
deeltelijk mengbare vloeistoffen de volgende beschouwing aan voor 
het geval, dat de samenstelling van den damp tusschen die der 
beide vloeibare phasen ligt. Indien door verandering van temperatuur 
de beide vloeistoffen elkander in samenstelling naderen en zij ten 
slotte in een kritisch mengpunt identiek worden, dan moet, zoo 
redeneert men, ook de damp bij die temperatuur dezelfde samen- 
stelling hebben. Hierbij wordt echter stilzwijgend aangenomen, dat 
de damp, die bij eenige lage temperatuur tusschen de vloeistoffen L i 
en L ? ligt, ook bij alle andere temperaturen tusschen beide liggen 
blijft. Dat dit geenszins het geval is, dat integendeel de damp bij 
het kritisch punt een ander gehalte hebben moet, is jaren geleden 
reeds door Kuenen 1 ), met behulp van de theorie van van der Waals, 
langs analytisch en weg bewezen. 
Men kan echter ook uit eene algemeene beschouwing terstond 
inzien, dat een binnen het gebied der beide vloeistoffen liggende 
damp naar buiten komen moet, voordat het kritisch punt bereikt 
wordt. Was dit namelijk niet het geval, dan zou men een punt 
hebben, waar drie phasen gelijk van samenstelling zouden zijn. Nu 
is het al een bijzonderheid, wanneer in een binair systeem twee 
phasen dezelfde samenstelling bezitten, en dit komt slechts voor, 
wanneer de beide componenten aan bepaalde voorwaarden voldoen. 
Dat een derde phase ook nog dezelfde samenstelling bezit, zal aan 
nog meer bijzondere condities gebonden zijn, die wel zelden of nooit 
verwezenlijkt zullen zijn. Zonder dus de absolute onmogelijkheid van 
zulk een punt te kunnen bewijzen, ziet men toch zonder meer in, 
dat het hoogst onwaarschijnlijk is, en in elk geval, in het algemeen 
niet kan optreden. 
Daar tot nog toe geen enkel voorbeeld experimenteel onderzocht 
is, leek het ons van belang, aan een of ander systeem de juistheid 
der bovenstaande overwegingen te bewijzen. Wij kozen het stelsel 
zwavelkoolstof-methylalkohol. 
Het komt er op aan om aan te toonen, dat in de l , ^-figuur de 
lijn, die de dampsamenstelling aangeeft, den loop heeft, welke in 
fig. 1 geteekend is. Wij hebben dan voor ons de verandering in 
') Deze Verslagen 12, 46^, 1908. 
