1445 
Bacteriologie. — De Heer Pekelharing biedt een rnededeeling aan 
van Dr. M. A. van Herwerden: „Over den aard en de be- 
teekenis der volutine in gistcellen.” 
' (Mede aangeboden door den Heer Went.) 
In denzelfden tijd, toen men door liet fijner microscopisch onder- 
zoek in staat werd gesteld bij tal van z.g. kernlooze, eencellige orga- 
nismen een kern aan te toonen, is tevens van verschillende zijde 
de aandacht gevestigd op de aanwezigheid van basophiele korrels in 
het celplasma van bacteriën, hypho- en blastomyceten, algen en proto- 
zoën, welke zich tegenover verschillende reagentia op overeenkomstige 
wijze gedragen. Waar zooals bij de meeste dezer ééncelligen, een 
celkern aanwezig is, staan deze korrels hiermede niet in samenhang 
en komen, wat de verwantschap tegenover kleurstoffen betreft, niet 
volkomen met de chromatine van de kern overeen. 
Aanvankelijk heeft Babes deze basophiele korrels in bacteriën voor 
sporen aangezien en ze later als ,,Corpuscules métachromatiques” 
beschreven, 1 ) een naam, welke in de Fransche literatuur ook heden 
nog gangbaar is, terwijl ze in Duitsehland, sedert een uitvoerig 
onderzoek van A. Meyer 2 ) over de mogelijke chemische samenstel- 
ling, „volutinekorrels” worden genoemd. Dezen laatsten naam hebben 
deze elementen te danken aan hun voorkomen bij een willekeurig 
gekozen bacterie, Spirillum volutans, waar een leerling van Meyer, 
Grimme 3 ) ze heeft waargenomen. Bedenkt men, dat deze Spirillum 
volutans slechts één van de vele honderdtallen van bacteriën, schim- 
mels en algen is, waar overeenkomstige lichaampjes worden gevon- 
den, dan is de keuze van den naam zeker niet gelukkig geweest. 
De term „metachromatische lichaampjes” heeft echter dit bezwaar, 
dat volstrekt niet onder alle omstandigheden de bedoelde korrels of 
druppels zich met methyleenblauw metachromatisch kleuren, zooals ook 
Meyer reeds heeft opgemerkt en dat — gelijk men later zien zal, — 
het behalve van den toestand der culturen, ook zeer van de her- 
komst van het methyleenblauw-preparaat kan afhangen, of bij de 
meeste korrels al of niet een omslag in roodpaarsche tint plaats 
heeft. Ik zal dus in de volgende uiteenzetting den naam „volutine”, 
welke in de microbiologische literatuur algemeen bekend is gewor- 
den, blijven gebruiken. 
Voor een uitvoerige morphologische beschrijving der volutinekor- 
9 Zeitschr. f. Hygiene. Bd. XX, bldz. 412. 
2 ) Botanische Zeitung J904, bldz. 113. 
3 ) Zentralblalt. f BakBriol. Bd. XXXII 1902, bldz. 172. 
94 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXV. A°. 1916/17. 
