1460 
nucleasewerking, welke, zooals ik beschreven heb, ook aan de 
volutinevrije gistcellen eigen is. 
Zymasewerking is dus niet aan de aanwezigheid van volutine 
gebonden, evenmin als de nucleasewerking; en zooals ik kon aan- 
toonen geldt hetzelfde voor de katalase werking. Volkomen volutine- 
vrije gistcellen in aanraking met 3 procent H 2 0 2 gebracht, veroor- 
zaken onmiddellijk een sterke ontwikkeling van zuurstof. Bij vooraf 
door koken gedoode gistcellen heeft geen gasontwikkeling in H 2 0 2 plaats. 
Dat Henneberg, wat de zymasewerking van Saceharomyces cerevisiae 
betreft, tot zulk een andere uitkomst kwam, is vermoedelijk hier- 
aan toe te schrijven, dat dergelijke vragen alleen zuiver te beant- 
woorden zijn, wanneer men, zooals bij mijn proeven mogelijk was, 
de vorming van volutine geheel kan vermijden. Want, zooals 
Henneberg zelf blz. 15 zegt, kan steeds bij zijn proeven weer het 
volutinegehalte der cellen uit de middenstof waarin ze leven, wor- 
den aangevuld. 
Als Henseberg in suikerwater zonder toevoeging van zouten, rege- 
neratie der volutine waarneemt, is het niet de suiker, welke hier 
de werkzame stof is, want in glycose pro analysi heeft geen nieuwe 
vorming van volutine plaats, waarvan ik mij herhaaldelijk overtuigen 
kon. Toen eenige maanden geleden in den handel de glycose min- 
der zuiver werd afgeleverd, zijn in al mijn culturen zonder phos- 
phaat talrijke volutinehoudende cellen te voorschijn gekomen. 
Wat Henneberg’s microscopische bevindingen tijdens de gisting 
betreft, namelijk een fijnere verdeeling der .volutinekorrels tijdens 
den aanvang van het gistingsproces, blijft het de vraag of deze ver- 
anderingen niet in verband kunnen staan met andere levensver- 
schijnselen in het protoplasma bij overbrengen in een versche kweek- 
vloeistof (voorbereiding tot celdeeling enz.). 
Ook zelf heb ik herhaaldelijk microscopische preparaten in ver- 
schillende phasen der gisting gemaakt. Bij een biergist, welke twee 
weken onder 10 procent rietsuiker was bewaard, werden naast 
volutinevrije cellen er vele met één of meer grove volutinekorrels, 
een klein deel met een groote hoeveelheid verspreide fijne korrels 
gevonden. In phosphaatvrije vloeistof overgebracht, begon onmiddellijk 
de gisting. Na 20 minuten (1 c.M 3 daling van de kwikzuil) zag men 
microscopisch ongeveer hetzelfde beeld als vóór de gisting. Na 1 uur 
(daling van de kwikzuil 2 c.M 3 ) waren enkele cellen tot spruiting 
overgegaan, welke in het oogvallend rijker aan grove volutine- 
korrels waren, dan de overige cellen. Ook de ©rug tusschen knop 
en moedercel was donkerblauw gekleurd. Evenals in dit voorbeeld 
vertoonen over het algemeen in een volutinehoudende cultuur de 
