1464 
Anatomie. — De Heer Boeke biedt eene mededeeling aan van den 
Heer Dr. G. C. Heringa: ,,De intraprotoplasmatische ligging 
der neurofibrillen in axon en eiudlichaampjes ” 
(Mede aangeboden door den Heer Bolk). 
Allerwege nog vindt men bij de beschrijving van den bouw der 
perifere zenuwen vastgehouden aan de scheiding tusschen axon 
sensu strictiori, en zijn scheeden, en allerwege wordt van het 
protoplasma, dat de fibrillen draagt, gesproken als van den uitlooper 
van de centraal gelegen gangliencel, terwijl merg- en ScHWANN-scheede 
sousentendu beschouwd worden als secundair omhullende lagen, die 
protoplasmatisch volkomen hun onafhankelijkheid tegenover het 
axoplasma bewaren. Deze opvatting, die van Ranvier stamt, dankt aan 
de neuronen-theorie haar verbreiding in de neurologische literatuur. 
Toch, hoe algemeen ook aanvaard, onaangevochten is zij niet. Al sinds 
Schwann de zenuw beschreef als een keten van achterelkaar geplaatste 
cellen, beslaat de neiging ieder zenuwsegment als één geheel te be- 
schouwen. En zoo staan tegenover de neuronisten, in wier kader het past, 
den neuroblast-uitlooper door daaraan soortvreemde elementen te doen 
inhullen, van ouds de catenarii, die de ScHWANN-cellen zelve als draagsters 
der prikkel-geleidende neurofibrillen willen erkend zien. Ja, zelfs 
meent Nageotte een samenhang van de mergscheede, eenerzijds met 
het axoplasma, anderzijds met de scheede van Schwann te hebben 
kunnen aantoonen. 
Eenheid van scheeden en axon is ook de consequentie van Held’s 
theorie, die, gebaseerd op embryologische data van hemzelf en anderen 
(Graham Kerr b.v.), min of meer als een modificatie van de keten- 
theorie kan worden gequalificeerd. Volgens haar zijn geenszins de 
neurofibrillen aan het protoplasma van een neuroblast gebonden, 
maar vermag de tibrilvorming, eenmaal in gang gezet in de centrale 
neuroblast, zich continu voort te planten langs plasmodermen van 
bindweefsel- en orgaancellen. Zoo ontstaat in een vroeg stadium van 
ontwikkeling een geleidingsbaan, die, continu zich voortzettend van 
cel op cel, de medulla met de huid en de meest verschilende organen 
van het embrjm verbindt. Later wandelen dan glia-elementen van uit 
de medulla langs deze baan de jong aangelegde zenuw achterna. 
Ze dringen alle andere elementen van het contact met de neurofi- 
brillen weg, om zelf in hunne plaats te treden. Tot een lange rij 
van syncitiaal samenhangende cellen gerangschikt, nemen zij de 
fibrillen in zich op. Ten slotte, als de myeline om de fibrillen heen 
wordt afgescheiden, ziet men deze „lemmoblasten” in de Schwann- 
cellen der volwassen zenuw overgaan. Moge er dus, wat de zenuw 
zelve betreft, reden zijn te twijfelen aan de juistheid der nog algemeen 
