1468 
ophoopingen van de zenuwbaan een bundel fibrillen nog door merg- 
scheede omgeven vindt, terwijl daarnaast in 
een sterker, of liever grover gevacuoliseerd 
gedeelte van het cellichaam de fibrillen vrij 
verspreid liggen. *) We herkennen grover 
vacuolisatie van de lemnoblastbaan als een ver- 
schijnsel, dat, hand aan hand gaand met het 
vrij worden der neurofibrillen, typisch is voor 
het naderend einde van de geleidingsbaan. Ten 
slotte kan de gevacuoliseerde fibrildragende 
protoplasma-massa. die we ons immers nu 
reeds als een lang gestrekt syneitium hebben 
leeren denken, ook op dwarsdoorsnede meerdere 
kernen bezitten. 
Meerdere zich oplossende axonen binnen 
Henlk opgesloten, vormen ook onderling een 
Hierbij ontstaan dan beelden, die een eigen- 
de beteekenis van de vormingen waarom 
bekend, O. Schulze reeds heeft er op 
Fig. 4. 
Als fig. 3. Links een 
dikke fibrilbundel met 
mergmantel, overigens 
fibrillen in de tusschen- 
schotten, grootendeels 
in scheef verloop door 
de coupe getroffen, 
één scheede van 
syncitiaal geheel, 
aardig licht 
het hier gaat. 
werpen op 
Het is 
gewezen, dat niet al te jonge spinale zenuwen op een gegeven 
moment zich voordoen als dikke complexe bundels met 
perifeer daaromheen gerangschikte kernen. Held geeft uit zoo’n 
stadium eenige afbeeldingen van dwarscoupes. s ) Men ziet daarop 
anastomoseerende lemmoblasten met hun kernen perifeer; naar 
binnen toe liggen de fibrillen in de protoplasma-bruggen. Bij 
vergelijking met mijn teekeningen moet de groote gelijkenis direct 
opvallen. Ook zonder hier verder in te gaan op de vraag naar de 
herkomst dezer elementen, voert de analogie hier tot de conclusie, 
dat die cellen die Held lemmoblasten, „Geleitzellen” of perifere glia- 
cellen noemt, en die, dit staat wel vast, later de ScHWANN-seheede 
vormen, niet alleen scheede-eellen, maar de echte vormers van de 
volwassen zenuwbaan zijn. Door zich voor te stellen, dat de proto- 
plasma-structuur zich allengs concentreert, en de fibrillen groepsge- 
wijs door een mergmantel omgeven worden, is het gemakkelijk 
inzicht te krijgen over de wijze waarop uit een dergelijke primitieve 
lemmoblastenbaan van Held de volwassen zenuw ontstaat. 
!) In tegenstelling met wat veelal onder „vrije” neurofibrillen wordt verstaan, 
waar de naakte, extracellulaire ligging is bedoeld, wil ik met dezen term alleen, 
het ontbreken van een mergmantel, om de fibril te midden van het lemmoblast- 
protoplasma, aanduiden. Vrije fibrillen in den zin van „extraprotoplasmatisch” 
acht ik onbestaanbaar. 
2 ) In zijn werk „Entwicklung des Nervengewebes bei den Wirbeltieren (1909). 
