1496 
andering der electrische dubbellagen aan deeltjes en wand, tenge- 
volge van de talrijke botsingen. Verdere waarnemingen omtrent het 
gedrag van kolloïdale deeltjes t. o. v. een vasten wand zullen moeten 
beslissen of deze verklaringen houdbaar zijn. 
Een merkwaardige omstandigheid is, dat de krommen, indien x 
of a boven een zekere kleine waarde komt, practisch samenvallen 
met de rechte voor x = oo (« JS oo ). Met het oog op de nauw- 
keurigheid der metingen zullen alle gevallen waarin x )> 5 X 10~ 7 
(a )> 0.01) mogen behandeld worden alsof x = cc (a = oo ). Indien 
de waarnemingen overeenstemmen met de theorie voor x=co, 
mogen we hieruit dus slechts de conclusie trekken, dat x grooter 
is dan dit bedrag. 
De grootheid x, die in het bovenstaande voorkomt, heeft de 
dimensie van een snelheid en om te weten, wat de genoemde 
waaiden van * beteekenen, zullen we dus moeten nagaan met welke 
snelheid x vergeleken moet worden, 
We moeten dus nader ingaan op de physische beteekenis van x, 
ook om uit te maken of x alle waarden tusschen nul en oneindig 
kan aannemen, zooals tot nu toe stilzwijgend is ondersteld. 
Uit de wijze waarop (XIX) is afgeleid, volgt : 
d it= xF ^ <**> 
Wanneer men nu bedenkt, dat 
dn t 
dt 
het aantal deeltjes voorstelt, dat 
zich per tijdseenheid op den wand afzet, ligt het voor de hand, dit 
te vergelijken met het aantal deeltjes, dat tegen den wand botst. 
Dit aantal bedraagt, zooals bekend is uit de kinetische theorie der 
gassen en vloeistoffen : 
77= ■ F (°’ 0 = *, F (o, t ) l ) , . . . . . (XXI) 
V Qjt 
waarin v de middelbare snelheid der deeltjes voorstelt, die gegeven 
is door de bekende formule: 
’) Indien men de verandering der concentratie met den afstand tot den wand 
in rekening wil brengen, moet men F P = o vervangen door F p =o a _ Q , 
waarin A een lengte is van de orde van de gemiddelde weglengte van een deeltje. 
Daar D 0 = kF p = o, is de verhouding van de correctie tot de opgegeven 
waarde , d w. z. altijd zeer klein. 
