21 
Voor / werd genomen 302.0 cm., zijnde de afstanden van over- 
eenkomstige snijpunten der stippellijnen met de as, in de kopstukken 
(zie Fig. 3 ) aan de einden van een buis. 
Indien de strooming in de buizen bepaald werd door de wetten van 
Poiseuille voor taaie vloeistoffen zou de maximum stroomingssnel- 
heid gelijk zijn aan tweemaal de gemiddelde snelheid, en de verdee- 
ling der snelheden over de doorsnede door een parabool worden 
voorgesteld. In onze proeven is echter de snelheid van het water 
veel grooter en zijn we in het gebied der turbulente beweging. De 
verdeeling van de snelheden neemt van de as van de buis naar den 
wand veel langzamer af dan bij een parabolische verdeeling en daalt 
alleen ten slotte zeer snel. Bij de as van de buis is dus in een be- 
langrijk gebied de snelheid als constant te beschouwen, althans meer 
constant dan bij eene verdeeling der snelheden volgens Poiseuille. 
Uit talrijke en zeer zorgvuldige waarnemingen van Amerikaansche 
ingenieurs J ) is de verhouding van de gemiddelde snelheid tot die in 
de as van de buis afgeleid geworden. Het resultaat werd steeds in 
de buurt van 0,84 gevonden, zoodat als tv 0 de gemiddelde snelheid 
is, iv B = 0.84?y raax wordt. 
De gemiddelde snelheid bij een bepaalden druk werd gemeten door 
de hoeveelheid vloeistof te bepalen die in zekeren tijd uitstroomde, 
of liever door den tijd (omstreeks een half uur) te meten die noodig 
was om 10 M 3 . te laten doorstroom en. Door op laatstgenoemde wijze 
te werk te gaan werd de bepaling onafhankelijk van de excentrici- 
teit van de verdeeling, die het doorgestroomde volume op den water- 
meter aangeeft. Het bleek dat bij de gebezigde drukken tusschen 
1.95 en 2.40 kilogram/cm 2 , het verband tusschen de gemiddelde 
snelheid (het volume) en den druk door een parabolische kromme 
werd voorgesteld. Het werd daardoor mogelijk waarnemingen bij een 
druk p te reduceeren op een standaarddruk waarvoor 2,14 k.g./cm. 
werd gekozen door vermenigvuldiging van de verplaatsing van den 
/ 2 , 1 4 
interferentieband gemeten bij den druk p, met J/ of grafisch met 
behulp van de kromme. 
Voordat ik de verkregen resultaten mededeel wil, ik uitvoerig 
een willekeurig voorbeeld van een der 32 bepalingen van de phase- 
verandering geven. De vier kranen rechts in Fig. 2 B (eerste mede- 
deeling) noem ik achtereenvolgens A, B, C, D. 
9 Williams, Hubbel and Frenkell, Trans. Am. Soc. of Giv. Eng. Vol. 47. 1902. 
Lawrence and Braunworth ibid. Vol. 57. 1906. 
Verg. ook R. Biel. Heft 44 der Mitteilungen tiber Forschungsarbeiten lieraus- 
gegeben v. Ver. deutsch. ïiig. 1907. 
