30 
door de prisma’s gevormde velden en vormt een tijne schaduwlijn 
op de gevoelige plaat. 
C. De derde methode van combinatie van galvanometers mag 
wellicht de elegantste worden genoemd, maar zij eischt een zeer 
zorgvuldige opstelling. Zij komt in hoofdzaak daarop neer, dat men 
de beide galvanometers achter elkaar met de optische assen in 
eikaars verlengde plaatst. Midden tusschen het projectie-objectief van 
den eersten galvanometer en het verlichtingsobjectief van den tweeden 
wordt een lenzenstelsel gebracht, dat met een dubbel oculair ver- 
gelijkbaar is en dat de firma Carl Zeiss de welwillendheid heeft 
gehad, om op ons verzoek te construeeren. Het nieuwe stelsel komt 
op zoodanigen afstand der beide genoemde objectieven te staan, dat 
de spherische en chromatische afwijkingen van de beelden zoo goed 
mogelijk worden gecompenseerd. 
De snaar, die zich het dichtst bij de lamp bevindt, wordt eerst 
afgebeeld in het nieuwe systeem van Zeiss, daarna in het optische 
vlak van de tweede snaar; ten derde male in het projectie-oculair 
en ten slotte ten vierden male op de gevoelige plaat. 
Niettegenstaande de optische inrichting aan hooge eischen moet 
voldoen, om het aldus verkregen vierde beeld scherp te ontwerpen, 
toonen toch de krommen, dat de methode tot zeer bevredigende 
resultaten leidt. De beelden zijn zóó scherp en contrastrijk, dat men 
soms bijna geen verschil kan waarnemen tusschen het beeld van de 
eerste en dat van de tweede snaar. Men vergelijke bijv. in het proef- 
schrift van Dr. Battaerd de krommen, waarin hartstonen en E.K.G. 
naar de laatstgenoemde methode gelijktijdig werden geregistreerd. 
Bij de toepassing van de methode van het gelijktijdig registreeren 
op de electrocardiographie moeten nog bijzondere voorzorgen worden 
in acht genomen. Wij behandelen hier het gebruik van drie galvano- 
meters tegelijk. 
Indien men bij slechts een enkele afleiding een E.K.G. schrijft 
en daarbij de gevoeligheid van den galvanometer op de gebruikelijke 
wijze regelt, vertegenwoordigt iedere centimeter van een ordinaat 
der kromme een potentiaalverschil van 1 Millivolt, en wel zou dit 
potentiaalverschil in werkelijkheid tusschen de afleidingsplaatsen aan- 
wezig zijn geweest, wanneer deze niet met den galvanometer waren 
verbonden. 
Verbindt men het lichaam met een tweeden galvanometer dan 
zullen de uitslagen van den eersten worden verkleind, en dit geldt 
des te meer, al naar mate de tweede galvanometer een geringeren 
weerstand bezit. Door een derde verbinding worden de uitslagen 
