37 
nemen — volledig plaats hebben, dan zal öf een mengsel van CuS 
en Ou,S öf een van Cu 2 S en CuS0 4 overblijven. 
Het eerste zal bij verhooging van temp. onder S-afsplitsing geheel 
in Cu,S overgaan, volgens: 2CuS Cu,S -f S. Deze reactie is door 
de proeven van Preunkr en Brockmöller volledig vastgelegd. 
Het mengsel van Cu 2 S en CuS0 4 zal onder SO, -ontwikkeling 
Cu, O vormen, en hierbij drukken leveren behoorende bij het inono- 
variante evenwicht: 
Cu,S -f 2 CuS0 4 ^ 2 Cu, O -f 3S0, . ... (II) 
Van dit proces moet het reaktieprodukt zijn een mengsel van 
Cu 2 0 en Cu, 8 of van Cu,0 en CuS0 4 al naarmate het oorspronkelijk 
een overmaat Cu 2 S of CuS0 4 bevatte. 
In het eerste geval zal de reaktie 
2Cu,0 -f Cu 2 S^6Cu -f- SO, (III) 
intreden, die leidt tot de in tabel I genoemde evenwichtsdrukken. 
Mengsels van Cu, O en CuS0 4 zullen bij voortgezette temperatuurs- 
verhooging, als derde phase vormen öf wel CuO, öf een intermediair 
basisch kopersulfaat tusschen CuO en CuS0 4 . In verband met de 
proeven van Wöhler en zijn medewerkers 1 ) was het waarschijnlijk, 
dat hier het basisch sulfaat CuO . CuS0 4 een rol speelt, zoodat wij 
eerst zullen krijgen het monovariante evenwicht: 
4CuS 0 4 + Cu, O ^ 3CuO CuS0 4 -f- S0 2 . . . (IV) 
en daarna 
Cu0CuS0 4 + Cu,0 4CuO -f- SO, . . . . (V) 
Ten slotte zullen we dus overhouden een mengsel van CuO en 
Cu, O of van CuO en Cu0.CuS0 4 . Dit laatste zal dan volgens: 
Cu0CuS0 4 ^ 2CuO SO, dissoeieeren,' terwijl bij nog hoogere temp. 
de dissociatie van CuO in Cu, O -j- O, optreedt 2 ). 
6. Bovenstaande beschouwingen zijn door onze drukmetingen 
volkomen bevestigd. 
Drukkingen behoorende bij het monovariante evenwicht : 3CuS -|- 
-f- CuS0 4 ^ 2Cu,S -j- 2S0, werden verkregen door van een innig 
mengsel van CuS en CuS0 4 uit te gaan. 
Het CuS0 4 was verkregen door ontwatering van zuiver gekristal- 
liseerd CuS0 4 5H,0 en verhitting op 300—400° ten einde eventueel 
aanwezig vrij zwavelzuur te verwijderen. CuS werd bereid door 
een zwak zure CuS0 4 -oplossing bij gewone temperatuur met H,S te 
precipiteeren, en het aldus verkregen neerslag, na drogen, op 200 
J ) Ber. der deutschen chem. Gesellschaft 41 , 703 (1908). 
*) L. Wöhler. Zeitschr. f. Eiektroch. 12 , 784 (1906). 
