88 
zijn zoo tegenstrijdig, dat het me wenschelijk voorkwam, aan het 
eenvoudig gebouwde eenkamerige kikkerhart de actiestroomen gedu- 
rende de alternans te bestudeeren. Veel gemak had ik hierbij van 
mijn experiment ; ik kon nu te allen tijde hartjes op eenvoudige 
wijze alterneerend doen kloppen. Ik leidde op de gewone wijze 
af van de punt en de basis of boezem. Van een kikkerhartje, dat 
uit zich zelf alterneerend klopte, geef ik hier in Fig. 6 de suspensie- 
curve en het electrogram. (Fig. 6. Tijd in 1 / s sec.) Na de zesde 
systole koelde ik den sinus venosus af door er een weinig chloor- 
aethyl op te spuiten. 
We zien in de curverij de R uitslagen even groot blijven. De 
langzame T uitslagen zijn voor de kleine systolen aanmerkelijk 
veel grooter dan voor de groote. Het gevolg hiervan is, dat de 
electrische curven tegenover de mechanische in tegengestelden zin 
alterneeren. 
En dat is zeer verklaarbaar. Van de hartkamer worden de nega- 
tiviteiten van de basis en van de punt naar 'het meetapparaat over- 
gebracht. Deze negdtiviteiten komen daar met tegengestelde teekens tot 
uiting. Voor zoover dus de basis en de puntnegaüviteiten samen- 
vallen, worden deze van elkaar gesubtraheerd. In de mechanische 
curven echter summeeren de punt- en basisveranderingen. Hoe grooter 
de mechanische curve is, hoe meer dus de punt meedoet, des te 
kleiner wordt de electrische curve. Bij de lage curven is dus in het 
electrogram de insnijding van bovenaf in de electrogram men kleiner 
dan bij de groote curven (door 2 pijltjes in Fig. 6 aangegeven). 
De diepte van de insnijding wordt bepaald door de mate, waarin 
de punt met de basis interfereert. 
Dat inderdaad gedurende de kleine curven de punt in rust is, 
kan men vooral duidelijk zien, wanneer het onderscheid in grootte 
der beide systolen sterk uitgesproken is. De kleine curven van de 
alternansparen komen dus in de electrogram men meer als mono- 
pbasische curven tot uiting, terwijl de groote meer diphasische curven 
vertegenwoordigen. Voor de kleine curven doet het puntgedeelte dus 
ook in electrischen zin wéinig mee. Volgens die voorstelling is het 
ook duidelijk, dat de R uitslagen van alle curven even groot zijn. 
De hoogte dezer uitslagen wordt bepaald door de prikkelgeleiding 
door het basisgedeelte, totdat de prikkel zóóver is voortgeschreden, 
dat de negativiteit ook aan de puntpool zich begint te uiten. Zoolang 
dus het basisrayon nog in zijn vollen omvang meeklopt, zoolang zal 
dus de R even hoog blijven. (Als tenminste de voortplantingssnel- 
heid van de prikkeling niet zeer gestoord is; want als de prikkel 
zich langzamer voortplant, zal de punt later interfereeren met de 
