geven de grens lusschen dat deel 
van do kamer, dat gedurende de 
kleine systole pulseert en liet deel, 
dat in rust blijft, liet gedeeilo onder 
de lijn pulseert dus gedurende een 
alternanspaar éénmaal en dit gedeelte 
wordt steeds grooter, de lijn stijgt 
steeds meer. Zoo komt men tot liet 
inzicht, dat er, zoodra de alternans 
optreedt, rhythmehalveering plaats 
vindt van een gedeelte der kamer- 
musculatuur. Het gedeelte, waar- 
van het rhythme halveert, wordt 
steeds grooter en grooter, tot eindelijk het rhythme van de geheele 
kamer halveert. De lijnen in het schema geven dus aan, tot hoever 
de contractie alterneerend voortschrijdt, in de ventrikel. 
LITERATUUR. 
1. F. B. Hofmann: Ueber die Aenderung des Contractions-ablaufes arn Ventrikel 
und Vorhofe des Froschherzens bei Frequenzanderung und im hypodynamen 
Zustande. PflüGERS Archiv. 84, 1901 Seite 130. 
2. C. L. Rümke. De werking van antiarine op het hart. Nederl. Tijdschr. v. 
Geneesk. 1902, I. no. 15 blz. 869. 
3. L. J. J. Muskens. Bijdrage tot de kennis van zenuwinvloed op de harlwerking. 
Koninklijke Akademie van Wetenschappen te Amsterdam. Verslag van de gewone 
vergadering der Wis- en Natuurk. afdeeling van 26 April 1907. 
4. W. H. Gaskell. On the rhythm of the heart of the trog and on the nature 
of the action of the Vagus nerve. Philosoph. Trans R. S. 1882. GLXXUI 993 — 
1033 (p. 1017-1018) 5 pi. 
5 H. Frédéricq Pouls alternant produit chez le chien chloralisé par excitation 
des nerfs accélérateurs du coeur. Archives internationales dePhysiologie 1912. p. 47. 
6 W. Trendelenburg : Untersucbungen über das Verhaken des Herzmuskels 
bei rhythmischer eleetrischer Reizung. Engelmans Archiv f. Physiologie 1903, S. 271. 
7. H. E Hering. Das Wesen des Herzalternans Miinch. Med. Wochenschr. 
1908 Seite 1417. 
8. K. F. Wenckebach- Die unregelmassige Herztatigkeit und ihre klinische 
Bedeutung 1914 Seite 198—215. 
9. S. de Boer. Herzalternans. Zentralblatt für Physiologie. 1’d. XXX, N°. 4, 
Seite 149 (15 Mei 1915). 
