94 
Dierkunde. — De Heer Weber biedt eene raededeeling aan van 
den Heer K. Kuiper Jr. : „De physiologie van de zwemblaas 
der Visschen.” (Uit het Physiologisch Laboratorium de Univer- 
siteit van Amsterdam). 
(Mede aangeboden door den Heer L. Bolk). 
III. De Ductus pneumaticus der Physostomen. 
Reeds door Boyle (1670) werd proefondervindelijk aangetoond dat 
een zeelt die onder geringeren druk wordt gebracht dan waaronder 
hij leefde, door middel van den ductus pneumaticus luchtbellen uit 
de zwemblaas kan doen ontsnappen. Langen tijd was men van 
meening dat dit verbindingskanaal tusschen zwemblaas en oeso- 
phagus ook diende om lucht in de zwemblaas te brengen die de 
visch aan de wateroppervlakte gehapt had. Het is duidelijk dat dit 
alleen mogelijk zou zijn, zoolang de spanning van de gassen in de 
blaas minder groot was dan die van de atmosfeer. Daar echter in 
verreweg de meeste gevallen die eerste grooter is dan de laatste, 
is deze wijze van vulling der zwemblaas uitgesloten. Bovendien moet 
een visch die aan de oppervlakte komt zijn ,,plan des moindres 
efforts” ’tdieptevlak waar zijn S.G. = 1 was, verlaten. Aan de opper- 
vlakte verkeert hij onder geringeren druk; de zwemblaas zet zich 
uit, de visch wordt soortelijk lichter; hij drijft. Om het evenwichts- 
vlak weder te bereiken, moet hij krachtigen spierarbied verrichten 
tegen de werking van den opwaartschen druk in. Nam hij nu aan 
de oppervlakte lucht in, waardoor zijn evenwichtsvlak dieper in ’t 
water kwam te liggen, dan zou hij nog grooter inspanning hebben 
om weder in de diepte te geraken. Deze opvatting van de functie 
van den ductus is dan ook bijna door ieder verlaten. 
Een kringspier sluit de uitmonding van den ductus in den oeso- 
phagus af. Bouw en werking van deze spier werden door Guyénot 
’t eerst nauwkeurig bestudeerd. Hij bewees dat deze spier een tonische 
spanning bezit. Wanneer een physostoom aan drukvermindering 
wordt blootgesteld ontsnappen er niet terstond bellen uit zijn bek. 
Eerst wanneer de vermindering ± 5 cm. kwik bedraagt, vindt er 
uittreden van gas uit de blaas plaats. Bij den dood van het dier 
verdwijnt deze tonus. De weerstand die de sphinkter aan de lucht 
in de blaas biedt, vermindert dan tot circa -§-. Het openen van de 
kringspier geschiedt onder invloed van het centraalzenuwstelsel. De 
spier ontvangt zenuwtakken uit den Ramus intestinalis Vagi. Dit 
blijkt duidelijk uit mikroskopische praeparaten (seriecoupes) welke 
