122 
en vergelijking (3)J ; de n + 1 verhoudingen der reaetiecoefficienten 
zijn dus bepaald en dus eveneens het verloop der reactie (1). Wij 
vinden dus dat eene isovolumetrische reactie tusschen de n + 2 
pliasen van een invariant evenwicht volkomen bepaald is. 
Wij hadden, in plaats van (3), ook de voorwaarde kunnen stellen, 
dat de reactie verloopt zonder warmtetoevoer of -afvoer. Daar de 
entropie dan dezelfde blijft, noemen wij zulke reactie eene „isentro- 
pische”. Stelt men de entropiëen door ij 1 , , enz. voor, dan is de 
voorwaarde 
ViVi + yju -f- y^h + • • - + yu+2Vn+2 = o ... (4) 
Wij hebben dan weer n -f- 1 vergelijkingen, zoodat ook eene 
isentropische reactie tusschen de n -f- 2 phasen van een invariant 
evenwicht volkomen bepaald is. 
Het is duidelijk dat de coëfficiënten y x , y 2 , enz. in de isovolume- 
trische reactie (1) anders zijn dan in dë isentropische reactie (1). 
Verder is het ook duidelijk dat men, naargelang de richting der 
reactie, bij eene isovolumetrische warmte toe- of afvoeren en bij 
eene isentropische het volume veranderen moet. 
Wij denken ons nu bij T 0 en P a de n '2 phasen F \...F n +% 
bij elkaar; wij doen nu de isovolumetrische of isentropische reactie 
optreden en deze doorgaan, tot een der phasen verdwijnt. Er ontstaat 
dan een evenwicht van n komponenten in n -f- 1 phasen, dat dus 
monovariant is. Er kunnen op deze wijze n -f- 2 monovariante even- 
wichten ontstaan. Daar in elk dezer evenwichten één der phasen 
van het invariante punt ontbreekt, stellen wij ter afkorting een 
monovariant evenwicht voor door de ontbrekende phase tusschen 
haakjes te plaatsen. Wij zullen het evenwicht F t -f- F % -f- . . . F n o 
dus door (Pj, het evenwicht F\ -j- F t -f- H~ • • • F n _p o dus door 
(F,) enz. voorstellen. Uit het invariante evenwicht kunnen dus de 
n -(- 2 monovariante evenwichten (Fj, (F 2 ), (F s ) . . . (F n _j_ 2 ) ontstaan. 
Elk monovariant evenwicht bestaat bij eene geheele reeks van 
temperaturen en bijbehoorende drukken ; in een P.T’-diagram wordt 
het dus door eene kurve voorgesteld, die door het invariante punt 
P 0 T 0 gaat. In dit punt snijden elkaar dus n -(- 2 kurven. Elk dezer 
kurven wordt door het invariante punt in twee stukken verdeeld ; 
het eene stelt stabiele, het andere metastabiele toestanden voor. Wij 
zullen het metastabiele gedeelte altijd stippelen. (Men zie b.v. de 
fig. 1, waarin deze kurven op dezelfde wijze zijn aangegeven als 
de evenwichten, die zij voorstellen). 
Let men alleen op de stabiele toestanden, dan kan men zeggen : 
