J 23 
\ 
van een invariant punt van een w-komponenten stelsel gaan n 2 
iponovariante knrven uit. 
Om de richting dezer kurven in het P, 7 -diagram te bepalen kan 
men gebruik maken van de volgende stellingen 1 ): de zich bij een 
isovolumctrische reactie bij warmtetoevoer vormende systemen bestaan 
bij hóogere, de zich bij warmteafvoer vormende bestaan bij lagere 
temperaturen. De zich bij eene isentropische reactie onder volurne- 
afname vormende systemen bestaan bij hoogere, de zich onder 
volumetoename vormende bestaan bij lagere drukken. 
Beschouwen wij thans het evenwicht (F } ) = F % -f- F t -j- . . . F u + -j, 
dat in tig. 1 door kurve (PJ is voorgesteld, bij eene door het punt 
a voorgestelde temperatuur T a en don druk P n . Bij warmtetoevoer 
onder constanten druk of bij volumeverandering bij constante tem- 
peratuur- treedt tussehen deze n -f- L phasen eene geheel bepaalde 
reactie op. Schrijven wij deze reactie: 
Vi F + Ui F» + • • • Vn + 2 F n 4 . 2 = 0 (5) 
De n verhoudingen tussehen de n - f- 1 reactiecoefticiënten zijn 
dan bepaald door de n vergelijkingen ( 2 ), waarin men echter alle 
termen moet weglaten, die op de phase P\ betrekking hebben [dus 
Vi > enz.]. Wij doen nu reactie (5) optreden tot één der 
phasen van het evenwicht (F x ) verdwijnt; er ontstaat dan een even- 
wicht van n phasen, dat dus bivariant is. In het geheel kunnen uit 
het evenwicht (Pj n -f- 1 bivariante evenwiehten ontstaan. Daar in 
elk dezer evenwiehten twee der phasen van het invariante punt 
ontbreken, stellen wij een bivariant evenwicht voor door de ontbre- 
kende phasen tussehen haakjes te plaatsen. (F l F i ) stelt dus het even- 
wicht P 3 -f- F i -f- . . . 2 voor. Uit het evenwicht (F x ) kunnen dus 
op de boven beschreven wijze de bivariante evenwiehten : (F X P\), 
{i\P\) . . . (F x F n 4 . 2 ) ontstaan. 
In een bivariant evenwicht kunnen P en T als onafhankelijk 
veranderlijken worden beschouwd ; elk bivariant evenwicht kan dus 
in het P,2-diagram door de punten van het vlak van dit diagram, 
dus door een veld worden voorgesteld. 
Door elke mono variante kurve (F x ) gaan dus n -j- 1 bivariante 
velden, die uit het evenwicht (F x ) kunnen ontstaan. Elk dezer 
velden wordt door de kurve (F x ) in twee stukken gedeeld ; het eene 
stuk stelt stabiele, het andere metastabiele toestanden voor. Bepaalt men 
zich alleen tot de stabiele deelen dezer velden, dan kan men zeggen: 
d F. A. H. Schreinemakers. Heterog. Gleichgewichte vön H. W. Bakhuis 
Roozeboom. III'. Men vindt hierin de bewijzen voor ternaire stelsels op pg. 220 — 
221 en 298—301. Deze gelden echter ook voor stelsels van n komponenten. 
